Nil novi sub sole – Dirk Pauwels

Poëtische acte de présence

Een synthese van een leven vol theater, een preek van een oude rot of een definitief gebaar over de kunst? Dirk Pauwels’ monoloog Nil novi sub sole bevat van elk een stukje en wijst elk van die stukjes ook af. Wat overblijft is een poëtische mijmering over niets in het bijzonder, en hoe dat volstaat.

Gilles Michiels

Le Nozze – Tom Goossens/DESCHONECOMPANIE & Muziektheater Transparant

Het fijne aan het werk van regisseur Tom Goossens is dat hij, binnen het operagenre dat hem al van bij het begin van zijn parcours fascineert, telkens op zoek gaat naar nieuwe accenten. Zo is Le nozze, het sluitstuk van zijn Mozart-trilogie, toch weer anders dan voorgangers Don Juan (2017) en Così (2018). De frisse accenten vloeien vooral voort uit het feit dat hij met zijn DESCHONECOMPANIE iedere keer opnieuw op zoek gaat naar de juiste mensen in de juiste rollen.

Evelyne Coussens

Self Life Drawing – Eunkyung Jeong

The political self of beauty

South Korean artist Eunkyung Jeong’s interdisciplinary work at TAZ#2019 recalls the structure versus agency debate in social sciences—whether we are the product or disruptor of the society we grew up and live in. But by yoking elements and strategies not immediately associable with one another (such as a flashlight, a basement, drawings and personal family stories) she effects agency in relation to one’s own place in cultural arrangements which frame one’s choices and opportunities. This results in a refreshing and empowering artistic contribution to the debate.

Rathsaran Sireekan

FIK. & ALL. – BOG

Gebald in een beeld

Judith de Joode en Lisa Verbelen bouwen iets voor ons. Een beeld, een lied. Zowel in FIK. een lichte verzameling als in ALL. solo by Lisa Verbelen vormt het bouwen zelf de essentie, niet het resultaat van die arbeid. Want zoals steeds bij BOG, de Nederlandse collectie waartoe De Joode en Verbelen behoren, is theater eerder een collectieve beweging dan een voorstelling.

Evelyne Coussens

Screws – Alexander Vantournhout

Een ode aan fysieke intelligentie

Screws doet beseffen dat het merendeel van het Vlaamse theater veeleer dood dan levend is. Gepokt en gemazeld in het circus injecteert Alexander Vantournhout de podiumkunsten met een ongeziene suspense en fysicaliteit.

Charlotte De Somviele

(Confessions of a White Girl) Bad Woman – Julie Cafmeyer

Weinig om het lijf

De Antwerpse theatermaakster Julie Cafmeyer ging donderdag op Theater aan Zee in première met Bad Woman. In deze voorstelling laat ze het publiek een aantal lezersbrieven voorlezen, die ze kreeg als columniste bij De Morgen. Cafmeyer staat er bovendien om bekend werk te maken dat over haarzelf gaat. Dat zijn de redenen waarom deze recensie in een briefvorm is geschreven.

Elke Huybrechts

Bravo! meneer Bruegel – Laika

Ingekaderd

In Bokrijk loopt momenteel de familievoorstelling Bravo! meneer Bruegel, ontwikkeld en gespeeld door het Antwerpse theatergezelschap Laika, op vraag van het Openluchtmuseum Bokrijk. De voorstelling kadert in een ambitieus Bruegelprogramma dat op zijn beurt deel uitmaakt van een door minister van Toerisme Ben Weyts (N-VA) breed opgezette campagne (de ‘Vlaamse meesters’) om het toerisme in Vlaanderen aan te zwengelen.

Evelyne Coussens

De Drie Musketiers – De Warme Winkel & het Amsterdams Bostheater

Een ode aan de onnozelheid

Al 35 jaar co-produceert het Amsterdamse Bostheater een voorstelling van een gerenommeerd gezelschap die dan een hele zomer te zien is in open lucht. In dit jubileumjaar is het de beurt aan spelerscollectief De Warme Winkel, dat er neerstrijkt met een onderhoudende adaptatie van Alexandre Dumas’ overbekende De Drie Musketiers. Is entertainment voldoende om een geslaagde productie neer te zetten?

Simon Knaeps

Calculated Risk – Kasper Vandenberghe/MOVEDBYMATTER

Het Almost Summer Festival, georganiseerd door Kortrijkse Kunstencentrum BUDA, is dit jaar aan haar tweede editie toe. Klein kun je het festival niet noemen. Dit jaar gingen er elf voorstellingen in Belgische première, waaronder Calculated Risk van Kasper Vandenberghe/MOVEDBYMATTER, die vorig jaar in residentie was bij BUDA. Het driedelige traject van het werk eindigt een ‘ritueel’ –  een val van een hoogte van 4 meter 20 die Vandenberghe maakt in een pak van bubbeltjesplastic en IKEA matrassen.

Ilona Roesli

Somnia – P.A.R.T.S. / Anne Teresa & Jolente De Keersmaeker

Engaging choreography in a green discourse

Anyone associating ‘De Keersmaeker’ and P.A.R.T.S. mainly with ‘dance’ is surprised by the fact that over three quarters of the ‘choreography’ and performance informing Somnia pivots on the narratives adapted from William Shakespeare’s Midsummer Night’s Dream (1595/96) and Johannes Kepler’s Somnium (1608)—the former being much more recognizable in the show than the latter.

Rathsaran Sireekan

Entangled Phrases – Alma Söderberg

Het plezier van een onontwarbare knoop

Wie het Almost Summer Festival in het Kortrijkse Buda bijwoont, heeft dikwijls het privilege te mogen proeven van wat Vlaanderen en Brussel het komende seizoen te bieden hebben aan performance en dans. Dat geldt ontegensprekelijk ook voor het publiek dat de Belgische première van Alma Söderbergs Entangled Phrases bijwoonde. Voor dit stuk waagt de Zweedse zich voor het eerst aan een choreografie voor drie performers en daarbij schiet ze meteen raak.

Elke Huybrechts

Fúria – Lia Rodrigues

Fúria is Portugees voor woede. Die doordesemt de gelijknamige voorstelling van de Braziliaanse choreografe Lia Rodrigues. Die woede is bevrijdend. Fúria is een barok carnaval met een schep voodoo er bovenop. Het schopt alle heilige huisjes over wat hoort of niet hoort omver. Zo groeit dit spektakel, want dat is het, uit tot een vlammend protest tegen de identitaire, extreemrechtse politiek van president Jair Bolsonaro en de zijnen.

Pieter T’Jonck

PERMANENT DESTRUCTION – The HM Concert – Naomi Velissariou

Müller op hardcore    

Het tweede deel van Naomi Velissariou’s theatertrilogie PERMANENT DESTRUCTION, dit keer op tekst van Heiner Müller, is minstens even destructief als de wegbereider rond Sarah Kane. Alleen is het voorwerp van vernietiging verschillend, en dat levert toch een andere lezing op.

Evelyne Coussens

Het sprookje van Tsaar Saltan – Nikolaj Rimsky-Korsakov/De Munt

Met zijn interpretatie van Het sprookje van Tsaar Saltan slaagt Dmitri Tcherniakov erin om van ietwat verouderd Russisch repertoire een prachtige, hedendaagse opera te maken.

Johan Thielemans

Cutlass Spring – Dana Michel

“You have to sit on the side of the stage. You’ll see that when you enter you have the option of sitting on the left or the right. In front of or behind the stage. Sit on the left or the right”, a friend cautioned as we separated and I made my way to Dana Michel’s performance Cutlass Spring. Upon entering the black box the audience must choose which perspective and subsequently which position they wish to occupy for the duration of this piece. This introductory question is one of many which Michel, a choreographer and live artist, asks us to consider.

Isaiah Lopaz

Chernobyl Drawings – Nicolas Delalieux, Nikolas Lestaeghe & Karlien Torfs (K.A.K.)

In hun ‘augmented reality’-voorstelling ‘Chernobyl Drawings’ zoeken Nicolas Delalieux, Nikolas Lestaeghe en Karlien Torfs (allen lid van het theatercollectief de Koekelbergse Alliantie van Knutselaars) naar een antwoord op de vraag hoe om te gaan met onze angsten.

Ivo Kuyl

Pillow Talk – Begüm Erciyas

De titel van Begüm Erciyas’ nieuwste performatieve installatie geeft al meteen een flink stuk van de clou weg. ‘Kussengebabbel’, dat is het soort van tegelijk intieme en banale conversatie die je voert voor het slapengaan en je zachtjesaan richting dromenland duwt. Je praat over persoonlijke koetjes en kalfjes, maar dat gekeuvel is sociaal niet vrijblijvend. De gesprekspartner kan een kind, een geliefde of zelfs een one night stand zijn. In principe is het echter nooit om het even wie of wat: daarvoor is de situatie in alle opzichten te nabij. Daarnaast speelt de culturele regel dat de stem, méér dan het geslacht, het misschien wel meest intieme deel van ieder lichaam vormt: het geslacht is generiek, de stem singulier. De vertrouwelijkheid van ‘kussengebabbel’ heeft daarom alles te maken met de verknoping van medium en boodschap. De particulariteit van de stem verhevigt het persoonlijke karakter van de gefezelde woorden of zinnen, hoe banaal ook hun inhoud. Omgekeerd beklemtonen kleine ontboezemingen en de vaak fluisterende wijze waarop die worden gezegd, het individuele timbre van een stem.

Rudi Laermans

Dancer of the Year & Dancer of the Year Shop – Trajal Harrell

Performing the performing other

American dancer and choreographer Trajal Harrel marks his first appearance at Brussels’s renowned Kunstenfestivaldesarts (KFDA) with a show which borders performing arts and visual art. Made up of two parts: Dancer of the Year and Dancer of the Year Shop—the former, a dance performance, the latter, an installation-performance—the show’s interdisciplinary nature resonates with the recent 2019 edition of Performatik, the Brussels biennale for ‘live art’, which has just ended.

Rathsaran Sireekan

Simple as ABC #3: The Wild Hunt – Thomas Bellinck/ROBIN

A bust of Aristotle stares out at the audience. A vaguely Romantic-style landscape depicting men riding horses next to snarling dogs hangs from the ceiling. I have no idea which exact painting it is but that hardly matters. It’s familiar, as if it were from any gallery in Europe. In amongst this miniature impression of a museum, Thomas Bellinck sits on one of those typical minimalist-style benches commonly found in museums. Bellinck is no stranger to these spaces, having already created a future museum to the former European Union in his previous work ‘Domo de Eŭropa Historio en Ekzilo’ (‘House of European History in Exile’). This new work provides ample critique of the cultural institutions that uphold the Europe’s problematic version of history.

Liam Rees

Penelope Sleeps – Mette Edvardsen & Matteo Fargion

‘Penelope Sleeps’ begins in medias res. Three performers, lying as though dead onstage, and a small harmonium plus, I suspect, a Casiotone await you when you enter. You too take a seat onstage, the audience forming a semicircle around the performers, and you look out into the darkened auditorium where you usually sit during a theatre performance. Still lying with her back on the floor, Mette Edvardsen starts telling a story about a small spider in her parents’ guest room and the fear that this type of arthropod fills her with. Telling comes down to reading aloud: both Edvardsen and the audience see the text projected in three languages on a small screen that hangs front right.

Rudi Laermans

SOMETHING (out of nothing) & BOGUS I-III – Kris Verdonck / A Two Dogs Company & ICK

Hoe dans je na het einde van de wereld?

Zelden leek de bühne van het Kaaitheater zo enorm als tijdens Something (out of nothing). Waar het einde naderde in Verdonck’s vorige voorstelling Conversations (at the end of the world), bevinden we ons nu na die apocalyps. De wereld als betekenisvol geheel heeft na een ecologische verwoesting plaatsgemaakt voor een onleefbaar landschap, gekenmerkt door een gigantische leegte. ‘Out of scale. No Refuge.’ klinkt het herhaaldelijk. Daaruit vloeit als vanzelf de vraag voort naar hoe dat landschap nog bevolkt zou kunnen worden.

Vincent Focquet

Coupe Familiale – Theater Antigone & De Bolster

Leve de massa  

Theater met veel mensen, het is nog amper te betalen. Solo’s lijken dan ook de nieuwe standaard. En toch is de massa weer in opmars op scène, zeker sinds het theater met een maatschappelijke identiteitscrisis kampt. Coupe Familiale, al het twintigste sociaal-artistiek project van Theater Antigone, toont met veertig man op scène hoeveel er in andere producties met grote groepen verkeerd kan lopen. Zo simpel. Zo diep. Waw.  

Wouter Hillaert

ACHTER/AF – de KOE

Subjectieve chronologie van het KOE-kijken

Mijn kijkervaring haakt in ergens midden de jaren 2000, misschien wel met De Wet van Engel (2004); toch een van de eerste KOE-voorstellingen die ik me herinner. Ik weet nog dat ik van het vrolijke gepalaver van Bas Teeken, Bruno Van den Broecke & co volstrekt niets begreep, maar dat ik dat wel chic vond. Een beetje zoals wanneer je heel gedistingeerd champagne drinkt terwijl je eigenlijk geen champagne lust – het thema van het intellectuele en culturele snobisme loopt als een running gag door ACHTER/AF, de jubileumvoorstelling voor dertig jaar de KOE die begin mei in première ging.  

Evelyne Coussens

Penelope Sleeps – Mette Edvardsen & Matteo Fargion

Penelope Sleeps begint in media res. Drie performers, quasi-dood liggend op de scene, en een klein harmonium plus – vermoed ik – een Casiotone wachten je op bij het binnenkomen. Je neemt eveneens plaats op de scene, waarbij het publiek een halve cirkel rond de performers vormt en je uitkijkt op de verdonkerde zaal waarin je gewoonlijk tijdens een theatervoorstelling zit. Nog altijd met de rug op de vloer liggend, begint Mette Edvardsen te verhalen over een kleine spin in de logeerkamer van haar ouders en de angst die dat soort geleedpotige haar inboezemt. Het vertellen komt neer op voorlezen: zowel Edvardsen als het publiek zien de tekst in drie talen geprojecteerd op een klein scherm dat vooraan rechts hangt.

Rudi Laermans

Pleasant Island – Silke Huysmans & Hannes Dereere / Campo

 Twee jaar na hun succesvoorstelling Mining Stories zetten Hannes Dereere en Silke Huysmans hun artistiek onderzoek naar mijnbouw verder met Pleasant Island. Dit keer staat Nauru centraal, de kleinste eilandstaat ter wereld. Hoewel het duo opnieuw een veelgelaagd documentair stuk aflevert, kan het de hooggespannen verwachtingen niet volledig inlossen. 

Ciska Hoet