‘Over bos en natuur en dat je goed moet zorgen voor de natuur’, hoor ik een moeder uitleggen op weg naar de voorstelling. Het vergt een korte wandeling door het groen voor we in de verte het kleine podium zien staan. Door de rode gordijntjes die met een onhandige statigheid langs de bühne zijn gedrapeerd, heeft het iets weg van een gammel circus. Op de tonen van een draaiorgel – of de schurende tonen van een blokfluit – worden we naar dit tafereel gezogen. Daar staat Ramona Radslag (Greet Jacobs), een energieke rat, met haar armen te zwieren. Ze oefent snel nog haar dictie en verwelkomt ons voor het nakende spek-taa-kel. Ze wordt vrolijk vergezeld van een duif die, terwijl het publiek een plekje zoekt op de bankjes, haar behoefte doet met witte stralen duivenkak. Dit zorgt meteen voor hilariteit bij de jonge bosbezoekers. Ramona grijpt haar kans: ‘Wisten jullie dat een duif …’ De toon van BOS, in een regie van Simon D’Huyvetter, is gezet. Deze locatievoorstelling wil ons, en dan vooral de kinderen, iets bijleren over de natuur.

Studio Orka

Wie daarin de leiding neemt is de wolf Willie Wonder (Mats Vandroogenbroeck). Triomfantelijk verschijnt hij – begeleid door tromgeroffel en rook – van tussen de rode gordijntjes. Hij is de charismatische presentator die ons zal leiden door de Willie Wonder-klimaatshow, een ‘wolvenshow’ vol verwondering over alles wat met de natuur heeft te maken. ‘Maar weten jullie eigenlijk wat de natuur is?’ daagt de vriendelijke wolf het publiek uit. BOS blijkt een leerschool te zijn zoals we die alleen maar kunnen dromen. Bij elk woord hoort een rijmpje, bij elk rijmpje een lied. Kennis en weetjes – over regenwormen of oceanen – worden voorzien van geluidseffecten. Elk verhaal wordt geïllustreerd door kleurrijke attributen. Wat eerst een bescheiden podium leek, blijkt zo uitklapbaar als een pop-up boek. BOS heeft de schwung van een kindertelevisieshow, maar dan met de hartverwarmende DIY-ness van straattheater. En het is duidelijk dat de jonge toeschouwers volledig in de ban zijn van al dit kleurrijks. Het is de vinnigheid van de scenografische elementen en de onvermoeibaarheid van de spelers die BOS de magie van een circusshow geven en de educatieve opzet maskeren. De nalatenschap van het vroegere Studio Orka schemert hier door. 

“BOS heeft de schwung van een kindertelevisieshow, maar dan met de hartverwarmende DIY-ness van straattheater.”

Wie in dat plaatje nog ontbreken? Een goochelaar, een degenslikker en een buikspreker. Die verschijnen in de vorm van een champignon met Franse tongval. Porto (Titus De Voogdt), met op de schouder zijn scheut Bello, gaat verder met het onderrichten van het jonge publiek. Hij haalt er uiteindelijk de voedselpiramide bij en benadrukt dat mensen de ergste soort zijn: ‘De mensen hebben ons uit de grond gerukt en ons bespoten.’ Porto legt de essentie bloot van het centrale betoog van BOS: de menselijke ingrepen en wandaden in de natuur. Champignons worden met pesticiden besproeid, ratten – zoals Ramona – worden geboren in laboratoria, vissen gevangen in bokalen. Maar in deze circusshow spreken de dieren terug. 

De menselijke geldwolf

Daar waar het verhaal van vernieling door de mens eerst nog als een subtiel lijntje door dit kleurrijke en grappige spektakel loopt, komt plots Tania Van der Sanden de voorstelling ingetoeterd als het ultieme voorbeeld van zo’n mens. Met haar auto scheurt ze het terrein op en verstoort ze de show. De locatie in het groen krijgt plots haar meerwaarde, het spektakel barst uit zijn voegen. Kinderen begrijpen dat theater van alle kanten kan komen en houden nu ook het speelvlak achter zich in de gaten. Hoewel Van der Sanden de rol van onsympathieke menselijke geldwolf met bravoure speelt, voelt de interventie ook aan als een stijlbreuk. De voorstelling was tot nu toe knutselig, haast klungelig; er werd met veel kunde gebruikgemaakt van het simpele maar veelzijdige decor. Deze stillegging – drooglegging – door de mens laat iets van de vinnigheid verloren gaan. Dat is niet toevallig. De breuk in het spel dient als voorbeeld voor wat er al op het podium werd betoogd: de mens verstoort de natuur. Maar de vertaling van het thema naar de confrontatie naast het podium laat de essentie wat verwateren. De gedachte ‘dat je goed moet zorgen voor de natuur’ kristalliseert niet uit en gaat in de uiteindelijke chaos van het menselijke ingrijpen – uiteindelijk een platte ruzie – wat verloren. Dat wordt nog duidelijker wanneer Willie de nood ziet om op het einde een moraal te expliciteren: ‘Dit was een voorbeeld van hoe de meest machtige mensen altijd maar meer en meer willen tot ze alle plek hebben ingenomen. Maar het is niet omdat ze ons podium afpakken dat wij onze stem kwijt zijn.’ 

“Het is jammer dat de voorstelling naar het einde toe zijn unieke speelsheid inruilt voor het geweld van de ondubbelzinnigheid.”

© Illias Teirlinck

© Illias Teirlinck

© Illias Teirlinck

© Illias Teirlinck

© Illias Teirlinck

© Illias Teirlinck

BOS slaagt erin om veel verschillende elementen met kunde door elkaar te weven. Het is een circus-, muziek- en locatietheatervoorstelling die alle balletjes vakkundig in de lucht houdt en daarbovenop ook nog een actuele boodschap van ecologisch bewustzijn aan de jongsten probeert over te brengen. Het is jammer dat de voorstelling naar het einde toe zijn unieke speelsheid inruilt voor het geweld van de ondubbelzinnigheid. In de stijl van de knotsgekke beestenshow zat een kans voor een genuanceerde oproep tot ecologisch verzet. Helaas raakt die wat bedolven onder afgerukte blaadjes.

Nog tot 25 mei 2025 op tournee. Klik hier voor de speellijst.