© Michiel Devijver

Leestijd 4 — 7 minuten

Armour – Arno Ferrera & Gilles Polet

Liefde doorheen elke vorm van geweld

Armour ligt hoorbaar dicht bij amour. Één lettertje verschil vormt de dramaturgische lijn waarlangs Arno Ferrera en Gilles Polet de fricties onderzoeken die mannelijkheid bijeenhouden. Van meet af aan beweegt Armour zich over een veld van tegenstrijdigheden: bescherming en overgave, kracht en kwetsbaarheid, het pantser van het lichaam en de mogelijkheid van liefde die daaronder schuilgaat.

De lichten blijven nog even uit tijdens de eerste minuten. De soundtrack opent een wereld die zwaar en onbestemd aandoet. Er klinken stemmen of kreten van pijn, uitputting of misschien zelfs marteling. Zonder zichtbare beweging voelt die donkere abstractie al opvallend lichamelijk. Wanneer we een lichaam horen vallen en schuiven wordt die indruk versterkt. Terwijl het licht opgloort zien we Jean-Daniel Broussé tussen de drie tribunes op een zeshoekige vloer bewegen in een worstelhouding, laag bij de grond. Het strakke worstelpak, de kniebescherming en de schoenen verschaffen de solo een atletisch elan en kondigen tegelijkertijd de theatrale logica aan van professioneel worstelen. Broussé bereidt zich voor op een aanval die voorlopig ongeadresseerd blijft: hij duikt explosief naar voren, valt met zijn ellebogen en knieën op een ingebeelde ander. De vloer is een arena, maar wel een vol show en komedie. 

Wanneer Arno Ferrera en Gilles Polet zich bij hem voegen, volgt een reeks fysiek intense worstelsituaties. De drie rollen met elkaar over de vloer, werpen elkaar over de schouder of smakken elkaar neer met regelrechte bodyslams. De krachtinspanningen zijn voelbaar. Dit geweld laat zich haast niet veinzen. De manier waarop het worstelen vervolgens vloeiend overgaat in een liefdevolle dans is sterk. Momenten van uitputting worden momenten van omhelzing; lichamen die elkaar neerdrukken beginnen elkaar te ondersteunen. Zorg en geweld zijn twee zijden van eenzelfde lichamelijke uitdrukking. De drie bewegen zich voortdurend op de grens tussen aantrekken en afstoten, elkaar willen vasthouden en op afstand houden. Toenadering lijkt ook altijd risico te impliceren, bescherming is nooit volledig.

“Momenten van uitputting worden momenten van omhelzing; lichamen die elkaar neerdrukken beginnen elkaar te ondersteunen.”

Die logica wordt verder onderstreept wanneer de sportkleding uitgaat en de dansers enkel nog jockstraps dragen. De erotiek wordt expliciet, maar nooit helemaal vrijblijvend. Wanneer een van de performers zich met de handen op de rug laat verplaatsen, optillen en over de vloer slepen, rijst de vraag of de onderwerping is geënsceneerd als actieve keuze of ze een ongelijke machtsverhouding illustreert. Die spanning maakt plaats voor een serie balans-scènes waarin de dansers elkaars geslachtsdelen vastnemen en gebruiken als hefbomen om hun lichamen achterover te laten hangen. Het ziet er pijnlijk en precair uit, en roept voor sommigen onvermijdelijk lichamelijke empathie op. Maar bovenal is het een oefening in wederzijdse afhankelijkheid: evenwicht ontstaat alleen door vertrouwen. Alsof de erotiek een gedeeld risico impliceert. 

© Michiel Devijver

© Michiel Devijver

© Michiel Devijver

De spanningslijn loopt verder wanneer de dansers zich opnieuw aankleden en sportieve schouderharnassen aantrekken. Op het eerste gezicht suggereren ze bescherming, maar die verwachting wordt meteen ondergraven door een flirterige, ironische choreografie op een lichtvoetig, folk deuntje. Er ontstaat een hofdans, in speelse pronkzucht. Is het pantser een bescherming of een kostuum waarin mannelijkheid als rol wordt opgevoerd? Armour geeft geen eenduidig antwoord.

Elk duet, of iedere poging daartoe, staat voortdurend onder spanning. Intimiteit tussen twee performers blijft nooit exclusief maar wordt vroeg of laat opengebroken door de derde performer. Die driehoeksverhouding werkt niet alleen choreografisch, maar is ook politiek. Verlangen circuleert en machtsposities verschuiven geen enkele relatie kan zich stabiliseren zonder meteen opnieuw te worden bevraagd. Soms vormen de drie lichamen haast één organisme, wanneer ze bijvoorbeeld als een rups over elkaar heen rollen. Soms richten ze samen een spanningsvolle constellatie op van afzonderlijke belangen. Zo toont de voorstelling ook hoe collectiviteit en individualiteit elkaar nodig hebben en bovendien telkens opnieuw worden onderhandeld via het lichaam.

“Verlangen circuleert en machtsposities verschuiven geen enkele relatie kan zich stabiliseren zonder meteen opnieuw te worden bevraagd.”

Die voortdurende heronderhandeling krijgt een onverwacht lichte en liefdevolle toon in een zangscène. Wanneer Broussé in de open mond van Ferrera begint te zingen, alsof hij hem kust, ontstaat een komisch effect dat de intensiteit van de voorstelling lucht geeft. De liefde begint letterlijk via het lichaam te resoneren. Wanneer Polet zich bij het duo voegt en zingend tegen het achterwerk van Ferrera begint te bewegen, wordt die lichamelijke komedie nog explicieter en ontlokt ze luid gelach. Het ventiel gaat even open, maar die komische toon betekent geen relativering van de thematiek. De voorstelling insinueert dat nabijheid, onder welke vorm dan ook, absurd mag zijn en dat intimiteit niet noodzakelijk ernstig of plechtig hoeft te zijn om betekenisvol te worden.

De onbescheiden mannelijkheid van Armour mondt niet uit in een sluitend betoog. Ferrera, Polet en Broussé bewegen zich door vurige lichamelijke situaties waarin bescherming en kwetsbaarheid, erotiek en spel, geweld en zorg onafscheidelijk lijken. Spannend blijft het doordat verzoening uitblijft en er steeds een mate van risico aanwezig blijft. Armour betrekt het publiek op een bijna lichamelijke manier bij wat er gebeurt. De liefde loopt door ieder geweld heen, in scènes die tegelijkertijd teder, indrukwekkend, ongemakkelijk en vaak ronduit hilarisch zijn.

De voorstelling speelt nog op 6 en 7 februari in La Raffinerie (Brussel).

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 4 — 7 minuten

#181

15.12.2025

14.04.2026

Bas Blaasse

Bas Blaasse is schrijver, redacteur en onderzoeker. Hij publiceert over kunst, cultuur en filosofie. 

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!