#112
01.06 — 31.08.2008

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

print

Redactioneel

Vom armen B.B.

Johan Reyniers

Anton & Cleo’s tergend sterven

Zelden was er zoveel unaniem lof. Je kon er bijna gif op innemen dat Ivo Van Hove met zijn Romeinse tragedies – een theatermarathon gebaseerd op Shakespeares Coriolanus, Julius Caesar en Antonius en Cleopatra – het Theaterfestival zou halen. Evelyne Coussens blikt terug en zoomt in op het enige omstreden aspect van deze onderneming, de lang uitgesponnen dood van het beroemde liefdeskoppel. Is Van Hove dan toch niet de koele en onbewogen maker waarvoor hij zo vaak versleten wordt?

Evelyne Coussens

Baal, the artist who swallowed the world

Alize Zandwijk regisseerde bij het RO Theater het eerste theaterstuk van Bertolt Brecht. ‘Eerstelingen zijn vaak bronstukken,’ schrijft Ditte Pelgrom, ‘krachtige ruwe stukken die de zaadjes van het verdere oeuvre al in zich dragen.’ Nochtans is het slechts de derde Nederlandse enscenering van het stuk. De mannelijke hoofdrol ging daarbij naar een actrice, Fania Sorel.

Ditte Pelgrom

‘Ik laat mij de oorlog door jullie niet tegenmaken!’

Anne Wil Blankers is Moeder Courage

Als een ware missionaris voor het toneel heeft hans Croiset er altijd naar gestreefd om het klassieke repertoire op een toegankelijke manier te regisseren voor een breed publiek. Voor Joop van den Ende Theaterproducties regisseerde hij dit seizoen Moeder Courage. Xandra Knebel schreef vroeger al over de zeven Nederlandse actrices die de beroemde rol van de marketentster hebben gespeeld. Anne Wil Blankers is de achtste in de rij.

Xandra Knebel

Esthetica voor te ver gevorderden

I/II/III/IIII

Eén van de opvallendste selecties voor het Theaterfestival is ongetwijfeld de voorstelling I/II/III/IIII van Kris Verdonck. Niet iedereen wist er goed raad mee. ‘Hoe kun je, hier en nu, een invulling van de idee “schoonheid” ten tonele voeren die vanuit kunsthistorisch perspectief hopeloos achterhaald oogt? En in extremis moreel dubieus genoemd kan worden?’ Daniëlle de Regt legt uit hoe I/II/III/IIII ‘in welgeteld vier slingerbewegingen’ op dat soort vragen een antwoord formuleert.

Daniëlle de Regt

De sociale rol van het theater

Niet noodzakelijk mooi, wel altijd eerlijk

Deze tekst maakt deel uit van een groter geheel van recensies en opiniestukken die Carlos Tindemans (1931-2002) schreef in de loop van de jaren zestig, terwijl hij ook volop werkte aan een doctoraat over het burgerlijke drama. Hij recenseerde in de periode 1960-1968 honderden Vlaamse en internationale voorstellingen in Antwerpen en Brussel, eerst voor De Nieuwe Gids en De Linie, daarna voor De Standaard. Van alle inzendingen aan kranten en tijdschriften hield hij nauwgezet een exemplaar bij, waar mogelijk aangevuld met het knipsel van het afgedrukte artikel. Het archief bevat ook een pak correspondentie met de hoofdredacteurs, met voorstellen voor nieuwe teksten en discussies over geweigerde stukken. Dit archief wordt bewaard door het Vlaams Theater Instituut, dat naar aanleiding van het Theaterfestival een selectie van deze kritieken onder de aandacht brengt in een digitale publicatie. Van alle kritieken in het archief (gepubliceerd of niet) werd het oorspronkelijke manuscript ingescand en digitaal toegankelijk gemaakt. Dries Moreels (VTi)  

Carlos Tindemans

Hoe zichzelf een houding geven, hoe zichzelf uitspreken?

Notities bij Philipp Gehmachers walk + talk in Tanzquartier Wien

De Oostenrijkse danser en choreograaf Philipp Gehmacher was de laatste jaren vaker in België te zien. In Wenen nodigde hij een aantal collega’s uit om hun bewegingstaal te demonstreren en er tegelijkertijd over te spreken. Een en ander levert volgens Jeroen Peeters zowel een reeks zelfportretten als de exploratie van een eigentijds expressionisme op. Bovendien is het als geheel uiteindelijk ook een portret van Philipp Gehmacher zélf, door hem zelf en negen anderen.

Jeroen Peeters

Column: Bericht uit het buitenland

Dansen in de woestijn

Het eerste wat je opvalt als je arriveert in Phoenix, Arizona, is de hitte. Ik arriveerde eind juli, toen het bijna 45 graden was. Eens je dat gewoon bent, is het volgende wat je opvalt: de hitte. Het is er echt behoorlijk warm. Ik sprak met een collega die vorige zomer uit Boston kwam, en zij vertelde me dat haar vlucht was omgeleid naar Tucson omdat de hitte die opsteeg van de landingsbaan in Phoenix een landing fysiek onmogelijk maakte. Mijn British Airlines vlucht vanuit Londen had dat probleem niet, maar toen ik uit het luchthavengebouw kwam, was het alsof ik een oven binnenstapte. ‘Maar het is een droge hitte’, zeggen de inwoners geruststellend, wat blijkbaar betekent dat het wel heet kan zijn maar dat het tenminste niet heter aanvoelt.

Simon Dove

Experts of the Everyday – Myriam Dreysse en Florian Malzacher (red.)

Rimini Protokoll bestaat nog maar acht jaar (het gezelschap werd opgericht in 2000), maar in die tijd is het regisseurscollectief van Helgard Haug, Stefan Kaegi en Daniel Werzel erin geslaagd om een theatervorm te ontwikkelen die zowel festivalprogrammatoren, critici, academici als het grote publiek aanspreekt.

Elke Van Campenhout

Nieuwe netwerken: Vlaanderen-Istanbul

Het festival 0090, dat hedendaags theater en dans uit Turkije naar België brengt (0090 is het telefonisch kengetal voor Turkije), is nog maar achter de rug of de organisatie bereidt al weer een nieuwe editie voor. Ze doet dat op een bijzondere manier: samen met de ‘spiegelorganisatie’ 0032 brengen ze Belgische artiesten naar Istanbul om daar met lokale artiesten te werken. Bezielers Mesut Arslan en Wim Viaene: ‘Wij komen hier niet zomaar shoppen. We willen een kruisbestuiving op gang brengen, nieuwe netwerken opzetten.’

Pieter T’Jonck

Een Europese prijs, een vrijgevig Thessaloniki & veel critici

Twaalfde editie van de Europese Theaterprijzen in Thessaloniki

Omdat de jury van de Europese Theaterprijzen altijd naar een grote theaterpersoonlijkheid uitkijkt, is het lijstje van winnaars onvermijdelijk voorspelbaar. Pinter, Mnouchkine, Piccoli, Brook, … Dit jaar ging de prijs naar Patrice Chéreau, en hij past naadloos in het lijstje. Tegelijk wil het evenement niet alleen achteromblikken, maar ook nieuwe richtingen in het theaterlandschap signaleren. Daarbij ging het Belarus Free Theatre uit Wit-Rusland met heel wat aandacht lopen.

Johan Thielemans

Achterklap – Adriaan Van Den Hoof

Iedereen heeft wel een reden om hem ergens van te kennen – meestal meer dan één zelfs. In het theater was hij actief bij Tg STAN, De Roovers, de Kakkewieten en Pieter De Buysser. Muzikaal kennen we hem van bij El Tattoo del Tigre en Discobar Galaxie. Grote bekendheid verwierf hij op televisie met optredens in Het peulengaleis en met zijn rol in de rubriek ‘Vaneigens’ in Man bijt hond. Algemene bekendheid werd zijn deel sinds hij voor datzelfde programma in ‘De lustige lezers’ (samen met onder meer de actrice An Miller, maar evenzeer met de komiek Urbanus) voorleest uit stripverhalen gaande van De Rode Ridder over Kiekeboe tot F.C. De Kampioenen. De dvd’s zaten al bij HUMO.

Johan Reyniers

Showtitle #63 BLACK MARK – Marc Vanrunxt

Marc Vanrunxt. Al jaren tol ik als een satelliet rond zijn werk, heb ik het privilege om het in verschillende fases van dichtbij te volgen, van de repetities tot de voorstellingen, op verschillende plekken, in verschillende ruimtes. Steeds als buitenstaander, altijd ontglipt het mij, nooit ‘begrijp’ ik het, heb ik ‘trucs’ of ‘formules’ door. Altijd fascineert het, zelfs bij het eerste kijkmoment ‘staat het er’, maar nooit is het ‘af ‘. Een geheel waar je met je lichaam buiten staat, en dat in je geest rondcirkelt.

Stef Franck

Het ligt in uw handen: De rol van de toeschouwer in hedendaags theater – Cécile Brommer en Sonja Van Der Valk (red.)

Bij het buitenkomen uit een theaterzaal vraag ik me vaak af of een recensent zich ook zo het hoofd zou breken over wat ik net heb gezien. Als ik in woorden probeer te vatten waarom een voorstelling me heeft geraakt, ben ik snel de weg kwijt. Een schijnbaar eenvoudige vraag als ‘waar gaat het over?’ is vaak al genoeg. Want hoe vertel je iets over een voorstelling die je geen verhaal, boodschap of afgewerkte choreografie meegeeft? Hoe breng je over wat daar zonet gebeurd is, àls het voor jou al gebeurd is? Waar spreek je over wanneer een voorstelling je terugwerpt op jezelf, je eigen vragen, ideeën, angsten? En, nog moeilijker: hoe beoordeel je dat? Welke criteria hanteer je?

Elke Decoker

Le théâtre de Hanokh Levin – Nurit Yaari

Met twee stukken van de Israëlische schrijver Hanoch Levin (Hanokh voor de Fransen) heeft de KVS een unieke stem op onze podia geïntroduceerd. Zonder meer een aanwinst. De stukken werden allebei halverwege de jaren zeventig geschreven, zijn sarcastisch van toon en behoren tot de zogenaamde ‘wijkkomedies’ van de schrijver. David Strosberg regisseerde Schitz in 2004. Ruud Gielens’ regie van Kroum is nog maar pas uitgespeeld; eveneens in mei deed Krzysztof Warlikowski met hetzelfde stuk deSingel aan.

Geert Sels

La Fille du Régiment – Metropolitan Opera / Kinepolis

In de operawereld heersen twee taaie opvattingen. Je hoorde nog niet zo lang geleden dat de opera in de 21ste eeuw dood en begraven zou zijn, maar het genre beleeft een ongekende bloei. De operamensen hebben daarnaast altijd getracht om het verwijt onschadelijk te maken dat opera slechts voor een kleine groep mensen belangrijk is (kleine groep = elite, natuurlijk). In de jaren zeventig en tachtig heeft men inspanningen gedaan om een breed publiek te bereiken via het genre van de operafilm. Belangrijke regisseurs zoals Joseph Losey en Francesco Rosi werden erbij gehaald om bekende partituren een nieuwe, meer dynamische look te geven. Het initiatief was na enkele jaren (vooral economisch) dood, zonder dat het op esthetische hoogvliegers kon bogen.

Johan Thielemans

Column: Aengespoeld

Theater OPSTAKEL

John Zwaenepoel

Ooit gemist??

De herhalingen van De Collega’s – een theaterexcursie op televisioneel gebied

Lang geleden, ergens in de jaren zeventig, toen de dieren nog spraken en er alleen maar de BRT was, waren De Collega’s de verre voorloper van Het Eiland. Dertig jaar later is het Mechels Miniatuur Theater van toen ’t Arsenaal geworden. Op initiatief van Michaël De Cock en Ben Segers maakte een nieuwe cast een nieuwe enscenering van het toneelstuk van Jan Matterne.

Michaël Bellon

De tragische kant van de komedie

Antigone, de Roovers, SKaGeN en de ernst van het lachen

Heeft de komedie een tijd in een slecht daglicht gestaan? Paste ze niet in de tijdgeest? Of hadden makers en spelers er gewoon geen zin in? Dit seizoen haalden maar liefst drie gezelschappen het lichtere werk uit de kast. Ivo Kuyl gaat na wat er te lachen valt.

Ivo Kuyl

Vaders, moeders en zonen in de trilogie van Union Suspecte

‘Wat Frankrijk voor Conscience was, was Blankenberge voor mijn vader. Hij voelde zich zwaar vernederd omdat in die tijd niemand respect toonde voor zijn cultuur,’ zei Chokri ben Chikha indertijd over De Leeuw van Vlaanderen, de eerste voorstelling van wat een trilogie is geworden waarin beurtelings de vaders, de moeders en de zonen aan het woord zijn gekomen. Geert Opsomer blikt terug.

Geert Opsomer

De vibe van een nieuw begin

Tokyo Performing Arts Market

Dit voorjaar vond in Japan de Tokyo Performing Arts Market plaats, het grootse evenement in Azië voor podiumkunsten. Terwijl Europa zich zorgen maakt over het overinstitutionaliseren van de kunsten, lijkt Azië voor een nieuw begin te staan. Ive Stevenheydens vraagt zich af of we na verwesterlijking en globalisering binnenkort over ‘veroosterlijking’ zullen spreken?

Ive Stevenheydens

de gebeurtenissen van maart tot april

Johan Reyniers

recensies

In de Meidoorn – BRONKS

De oude man Karel werd als kleine jongen door zijn ouders het huis uit gestuurd omdat ze geen tijd voor hem hadden. Bang voor spinnen en voor meisjes trok hij met zijn houten zwaard naar het nabijgelegen bos. Daar voelde hij zich veilig in een fictieve wereld waarin de dieren zijn vrienden waren. Treurend om zijn onmogelijke kinderliefde Fientje luisterde hij naar het levensverhaal van schaap Arend, dat zijn geluk vond bij een egel, maar niet nadat zij hem eerst had afgewezen omdat ze bang was hem te kwetsen met haar stekels. Ook het leven van de beroemde zangeres mevrouw Reiger kreeg een andere wending nadat ze haar geliefde wesp had afgewezen. Hij kuste zichzelf dood in haar tong, zij kon niet meer zingen en keerde terug naar het bos, waar ze onder de meidoorn haar verhaal vertelde aan de jongen.

Anna Van Der Plas

Katarakt – Jan Matthys en Stef Desmyter

Bij het begin van elke aflevering van de succesvolle Vlaamse serie Katarakt staat Elisabeth Donkers als een druïde met uitgestrekte armen middenin de boomgaarden van het rijke Haspengouw. De camera zwenkt over het glooiende landschap, overal zien we bomen die al dan niet in bloei staan. Met haar intense blik lijkt Elisabeth de natuur te willen bezweren of op zijn minst een bevel te geven: draag veel vruchten!

Kristien Hemmerechts

Linkeroever – Pieter Van Hees

Ik ben niet zo’n typisch Vlaams meisje dat tevreden is met een tweede plaats,’ briest het hoofdpersonage van Linkeroever. Het zou het motto van de regisseur kunnen zijn. De eerste langspeelfilm van Pieter Van Hees getuigt van een gezonde ambitie én branie.

Niels Ruëll