English version below

Vorig jaar werd ik slachtoffer van strafbaar grensoverschrijdend gedrag. De dader werkt net als ik in de artistieke sector en werd reeds veroordeeld voor ernstige feiten. Ik wilde dat absoluut niet delen, omdat ik meer ben dan een slachtoffer en ik meer te vertellen heb dan dit verhaal. Maar vandaag doe ik het toch, omdat ik geen bystander meer wil zijn.

Ik doe dat na gesprekken met vrienden en met Engagement Arts, een psycholoog, een advocaat en andere slachtoffers. Ik deel mijn verhaal niet zozeer omwille van de feiten zelf, maar vooral omwille van wat er daarna mee is gebeurd, omdat het me deed inzien dat het ware probleem vooral bij onze sector zelf ligt. Het voelt belangrijk om te delen hoe ik tot dat inzicht kwam, en mij outen als slachtoffer lijkt daarvoor de enige mogelijke weg.

Dit verhaal komt niet voor het eerst met mij naar buiten. Het was de dader zelf die zijn versie van de feiten deelde met mensen in de sector. De sector, waarin ik zelf ook werk, werd deelachtig gemaakt van een relaas, dat deels over mij gaat, maar waar ik geen inspraak in had.

De reacties varieerden van ontzettend empathisch, tot ontzettend apathisch. Opvallend daarbij is dat de laatste soort allemaal uit dezelfde hoek kwamen: van mensen die met de dader samenwerken en dat ook zeer bewust blijven doen. Mensen dus die er persoonlijk belang bij hebben dat ik zou ‘dimmen’. Als queer persoon weet ik maar al te goed wat het betekent om dat te horen.

Nochtans is de impact groot, en niet alleen op mij. Door het bekend raken van de feiten, kwamen er ook andere grensoverschrijdende verhalen aan het licht, waar ik zelf niet bij betrokken ben, en moest ik bij mezelf vaststellen dat ik heel wat van wat gebeurd is, heb onderdrukt of geminimaliseerd.

Door bepaalde reacties kan ik nu pas inzien hoe ernstig de situatie was en nog steeds is. Ik had namelijk zelf een afzwakking van de waarheid gemaakt en ik besef nu erg goed dat ook de versie van de dader dat is. Het is die afzwakking die nu te grabbel werd gegooid en verder werd verspreid door bystanders. Ik voel me geframed bij mensen waarmee ik nog moet en wil samenwerken. Er wordt voor een tweede keer over mijn grenzen heen gegaan.

Door het oprakelen van dit verhaal, ben ik gaan beseffen dat ik door al die jaren te ‘dimmen’ ook mede verantwoordelijk ben. Door niet te spreken, en dus niet te waarschuwen, vielen er meer slachtoffers, waaronder ikzelf nog maar eens opnieuw. Ik was daardoor in zekere zin (ook) een bystander, zij het passief, die dacht dat het probleem opgelost zou worden door de dader tijd en ruimte te geven om aan zijn problematiek te werken en door hem te waarschuwen en door grenzen te benoemen.

Ik ging ervan uit dat waarschuwingen, geduld en generositeit de dingen waren die de dader ‘vanzelf’ tot een betere versie van zichzelf zouden maken. En toch zijn we vandaag hier beland.

“Gedreven door succes, ambitie en volle zalen, slaat menig moreel kompas tilt.”

De problematiek van de dader heeft meer nodig dan tijd en waarschuwingen. Waarschuwingen die van mij kwamen leidden niet tot beterschap, en zelfs toen ze van justitie kwamen hadden ze niet het gewenste effect. Want dat is wat met dit verhaal ook openbaarheid kreeg: de dader pleegde opnieuw feiten na een veroordeling.

Er moet een betere weg naar rechtvaardigheid zijn dan straf. Alleen moet er dan wel ook echt sprake zijn van verantwoordelijkheid nemen en van herstel. En ik heb op een harde manier moeten vaststellen dat daar in deze zaak absoluut geen sprake van is. Maar de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de dader. Ze ligt ook bij de bystanders, die het gedrag laten gebeuren of soms zelfs faciliteren.

En de sector blijkt er stevig door bevolkt te zijn: gedreven door succes, ambitie en volle zalen, slaat menig moreel kompas tilt, zo blijkt. Iemand die met de dader blijft samenwerken en op de hoogte is van al deze feiten, vatte het helder samen: ‘Ik hou werk en privé gescheiden.’ Oftewel: Moraliteit stopt waar het werk begint.

Wanneer is het aantal schendingen en slachtoffers genoeg om in te grijpen?
Wanneer durft men iemand met een ernstige problematiek een echte time-out te geven die nodig is om te genezen?
Wanneer je succesvol bent in theater, en zalen gevuld krijgt, is dat allemaal van secundair belang.

Dat toont een groot gebrek aan empathie met en zorgzaamheid voor de (potentiële) slachtoffers maar ook voor de dader. Het bewijst dat zolang zijn succes gedeeld wordt met de sector, zijn artistieke kansen belangrijker zijn dan zijn kans op een beter leven.

Er zit meer zorgzaamheid in werken aan grensoverschrijdend gedrag dan werken aan een voorstelling over grensoverschrijdend gedrag. Er worden publieke middelen gebruikt om iemand die feiten blijft plegen voorstellingen te laten maken over moraliteit rond hetzelfde soort feiten. Zo scheef is onze sector gegroeid.

Toen de betrokken organisatie, die deze voorstelling faciliteerde, dit verhaal te weten kwam, communiceerde ze over de stap terug van de regisseur als dat hij ‘om persoonlijke redenen de regie van het stuk niet kon afronden’.

“Iemand is onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Wel, het tegendeel is bewezen en nog maakt dat geen verschil. De appels in de mand zijn niet alleen rot, de mand zelf is rot.”

Over het herhaaldelijk grensoverschrijdend gedrag wordt gezwegen. Een organisatie die ervoor kiest om theater te maken over grensoverschrijdend gedrag, zal toch wel kiezen om er ook publiek een standpunt over in te nemen. Toch? Niet dus. Moraliserend theater maken is belangrijker dan moreel gedrag. If you’re not practicing what you preach, then please stop preaching. Het resultaat is een gevaarlijke beschermingsstructuur van macht die de sector voor ons allemaal een onveilige plek maakt. Een dader beschermen kan nobel lijken, maar maakt je ook medeplichtig aan zijn daden.

Wat hebben we in onze sector nodig om te kunnen zeggen: jouw gezondheid en die van anderen is belangrijker dan je ambities? Iemand is onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Wel, het tegendeel is bewezen en nog maakt dat geen verschil. De appels in de mand zijn niet alleen rot, de mand zelf is rot. Het systeem dat zorgt dat we blijven doorgaan, mee met de hyperdruk van succesverhalen, tegen ons morele kompas in. In een complexe wereld waarin we complexe relaties met elkaar aangaan, zijn er steeds veranderende rollen. Soms ben je slachtoffer, soms ben je bystander en soms ben je iemand die grenzen overschrijdt. En in het beste geval ben je nog net iets vaker iemand die het voor iemand anders opneemt.

Door mijn eigen slachtofferschap begreep ik ook mijn bystanderschap; het is haast als een rol in het theater. Door je te verbeelden in een ander z’n schoenen te staan, ontwikkel je een empathie.

Ik geloof dat meer empathie en zorgzaamheid wél kan en uiteindelijk iedereen ten goede komt. En ik ben hoopvol, anders zou ik niet spreken, want als we empathisch kunnen zijn naar daders in een machtspositie, dan ben ik er zeker van dat we dat ook kunnen naar slachtoffers die daarbuiten vallen en dan kunnen we dat ook naar onze gehele sector toe, waar we allemaal een rol in spelen.

I will no longer be a bystander. I will engage.

On stage, pushing boundaries is a talent; off stage, taking it too far is a punishable offense

Last year, I became a victim of criminally transgressive behavior. The perpetrator works in the artistic sector, just like me, and has already been convicted of serious offenses.

I didn’t want to share this story, because I am more than a victim and I have more to tell than this. But today, I’m sharing it anyway—because I no longer want to be a bystander.

I decided this after conversations with friends, with Engagement Arts, a psychologist, a lawyer and other victims. I’m not sharing my story primarily because of the incident itself, but because of what happened afterward—because it made me realize that the real problem lies within our sector. It feels important to share how I came to that realization, and coming forward as a victim seems like the only possible path to do so.

But it is not the first time this story is being shared. It was the perpetrator himself who shared his version of events with people in the sector. The sector in which I also work learned a version of a story that also concerns me, but which I had no say in.

The reactions ranged from deeply empathetic to disturbingly apathetic. What is striking, is that the apathetic reactions were all coming from the same group of people: namely from those who work with the perpetrator and very consciously continue doing so. These are people who have a personal interest in seeing me ’tone it down‘ As a queer person, I know all too well what it means to hear something like that.

Yet the impact is significant—and is not only concerning me. As the facts became more widely known, other stories of transgressive behavior surfaced as well, stories I wasn’t personally involved in. It also made me realize how much I had suppressed or minimized of what had actually happened.

Some of the responses made me truly see, only now, how serious the situation was—and still is. I had, in fact, minimized the truth myself, and I now realize that the perpetrator’s version is a minimization too. And it is that minimized version that was thrown out into the world and further spread by bystanders. I feel like I’ve been framed in the eyes of people I still have to, and want to, work with. And thus, my boundaries are being crossed for a second time.

As this story resurfaced, I’ve come to realize that by ’toning it down‘ all these years, I’ve also been partly responsible. By not speaking up—and therefore not warning others—more people became victims, including myself once again. In that sense, I was also a bystander, albeit a passive one—someone who believed the issue would be resolved if the perpetrator were giventime and space to work on his problems, if I warned him, if I set clear boundaries.

I assumed that warnings, patience, and generosity would somehow lead him to become a better version of himself. And yet, here we are.

“Driven by success, ambition, and sold-out venues, many seem to lose sight of their moral compass.”

The perpetrator’s issues require more than just time and warnings. The warnings I gave didn’t lead to change—and even when the warnings came from the justice system, they failed to have the intended effect. Because that, too, has now become public: the perpetrator committed again offenses after a conviction.

There must be a better path to justice than punishment. But that path requires genuine accountability and a commitment to repair. And I’ve had to face the painful truth that, in this case, neither of those things is present. But the responsibility doesn’t lie with the perpetrator alone. It also lies with the bystanders— those who allow the behavior to continue, or even actively enable it.

And our sector appears to be full of them: driven by success, ambition, and sold-out venues, many seem to lose sight of their moral compass. One person, fully aware of the facts and still working with the perpetrator, put it bluntly: ‘I separate professional and private life.‘ In other words: morality ends where the work begins.

So when is it enough? How many violations, how many victims does it take before people intervene? When will someone with a serious behavioral problem finally be given a real time-out—the kind that’s necessary to truly heal? As long as you‘re successful in theatre and you fill seats, that seems to be of secondary importance.

This reveals not only a shocking lack of empathy and care for (potential) victims, but also for the perpetrator himself. It shows that as long as his success is shared with the sector, his artistic opportunities are valued more highly than his chance at a better life.

There is more care in addressing transgressive behavior than in making a performance about it. Someone who continues to transgress boundaries is creating a publicly funded piece about morality on that very same subject. That’s how distorted our sector has become. When the organization facilitating that performance became aware of this story, it announced the director’s withdrawal by stating he ‘could not complete the production for personal‘ reasons.

“We say someone is innocent until proven guilty. Well, guilt has been proven—and still, it makes no difference. It’s not just a few bad apples in the barrel, it’s a bad barrel.”

The repeated transgressive behavior is met with silence. One would assume that an organization choosing to create theatre about transgressive behavior would also be willing to take a public stance on it. Right? Apparently not. Creating moralizing theatre has become more important than moral behaviour. If you’re not practicing what you preach, then please stop preaching.

The result is a dangerous structure of protection and power that makes the sector an unsafe space for all of us. Protecting a perpetrator may seem noble, but it also makes you complicit in their actions.

What do we need to be able to say: your health, and the health of others, matters more than your ambitions? We say someone is innocent until proven guilty. Well, guilt has been proven—and still, it makes no difference. It’s not just a few bad apples in the barrel, it’s a bad barrel. The system itself is broken—the one that makes us keep pushing forward, chasing success stories, even when it goes against our moral compass. In a complex world where we form complex relationships, our roles are constantly shifting. Sometimes you are a victim, sometimes a bystander, and sometimes you are the one who crosses a boundary. And in the best case scenario, you‘realso sometimes someone who stands up for someone else.

Through my own experience as a victim, I came to understand my role as a bystander too—it’s almost like a role in a play. By imagining yourself in someone else’s position, you develop empathy. I believe that more empathy and care are possible, and that they ultimately benefit everyone. And I amhopeful—otherwise, I wouldn’t be speaking.

Because if we are capable of empathy toward perpetrators in positions of power, then I’m sure we are also capable of showing it to victims who stand outside that power, and to the sector as a whole, in which we all play a part.

I will no longer be a bystander. I will engage.