Bewegingen in de ziel van de toeschouwer

Collectieve verliefdheid

De beeldende kunstenaar geeft zijn product weg door het te maken. De podiumkunstenaar maakt zijn product door het weg te geven. Dirk Opstaele over de heidense kunst van het theater maken.

Dirk Opstaele

Vestiaire verplicht

Rud Vanden Nest, werkzaam als vertaler-tolk, bezoekt al enkele decennia theater-, dans-, opera- en balletvoorstellingen. Voor het eerst in zijn lange kijkgeschiedenis schrijft hij over zijn kijkervaringen.

Rud Vanden Nest

De kunst van het kijken

Toeschouwers aan het woord

(redactie Etcetera)

Recht voor je neus

Griet Vandeplas en Piet Van Hecke zijn beiden zeventien en iopen school aan het Onze-Lieve-Vrouwinstituut Pulhof in Berchem. Begin dit seizoen maakten ze deel uit van de jongerenjury op Het Theaterfestival in Antwerpen.

Griet Vandeplas

Programmeren in de periferie

Hugo Haeghens

Toneelkijken, een lust

Jac Heijer (1936-1991): een geprivilegieerd toeschouwer die ontzettend veel en heel nauwkeurig en gevoelig gekeken heeft. Wie Jac Heijer. Een keuze uit zijn artikelen (IT&FB, Amsterdam 1994) leest, krijgt een indringend beeld van het Nederlandse theater tussen 1970 en 1990 én van het buitenlandse theater dat Nederland in die periode aandeed, een beeld van een zich veranderende kunstvorm in een veranderende maatschappij. Het is verbazingwekkend hoe treffend Heijer in die korte tijdspanne tussen het bekijken van een voorstelling en het schrijven van zijn krantenartikels de essentie van zijn kijkervaring wist te verwoorden. De hier afgedrukte tekst schreef hij in november 1973 voor Samenspel, het tijdschrift van het Nederlands Centrum voor Amateurtoneel. Heijer hield van theater en was zich terdege bewust van Rilkes uitspraak: ‘Kunstwerken zijn van een oneindige eenzaamheid en met niets zo weinig nader te komen als met kritiek. Alleen liefde kan ze omvangen, bewaren en recht doen wedervaren.’

Jac Heijer

Andrej Tarkovski (1932-1986)

Fragmenten uit Tarkovski’s tekstbundel De verzegelde tijd.

Andrej Tarkovski

Wekelijkse portie voedsel

Els Leysen, leraar Nederlands (Parnas Dilbeek) en docent Culturele Animatie (Katholieke Hogeschool Leuven), is van huize uit een fervente theaterliefhebber.

Els Leysen

Over het samenspel van kijken en weten

Luk Van den Dries doceert al geruime tijd Theaterwetenschappen aan de UI Antwerpen, eerst als wetenschappelijk medewerker van Carlos Tindemans en nadien als diens opvolger.

Luk Van den Dries

Theatersensaties delen

Annemie Vanackere

Ik kijk altijd vanuit mijn vak

Sara De Bosschere is actrice bij De Roovers en in andere samenwerkingsverbanden.

Sara De Bosschere

Hoe meer ik naar theater kijk, hoe leuker het wordt

Jane Vander Elst, studente 1ste kandidatuur Germaanse aan de KU Brussel, gaat al enkele jaren naar het theater. Ze gaat nog wat vaker sinds ze vorig jaar deelnam aan Vlotte Pennen (jongeren recenseren theatervoorstellingen, een initiatief van CC Westrand o.l.v. Els Leysen).

Jane Vander Elst

Bertolt Brecht (1898-1956)

Fragmenten uit een tekst uit 1939, postuum gepubliceerd in Sinn und Form 13 (1961).

Bertolt Brecht

Voor het verdwijnt en daarna

Bart Van Wamzeele, regie-assistent bij het productiehuis MB Documentary, had al tijdens zijn studies Fotografie (Sint-Lukas Brussel) en Communicatie: Pers en Voorlichting interesse voor het theater, maar hij raakte helemaal in de ban vanaf het moment dat hij zelf enkele recensies schreef voor Vlotte Pennen (een initiatief van CC Westrand o.l.v. Els Leysen).

Bart Van Wamzeele

Vsevolod Meyerhold (1874-1942)

De toeschouwer als vierde schepper

Fragmenten uit Meyerholds tekstbundel over het nieuwe theater, die in 1908 in Sint-Petersburg verscheen, en uit zijn dagboekaantekeningen over Max Reinhardt.

Vsevolod Meyerhold

Ezels van konijntjes

Roel Verniers, een toeschouwer die regelmatig recenseert voor de krant De Standaard, schreef een column.

Roel Verniers

Het boek in het theater

Bernard Dort

De toeschouwer als onderwerp van het politieke debat rond cultuur

Johan Thielemans was voorzitter van de Raad van Advies voor Nederlandstalige Dramatische Kunst en lid van diens opvolger, de Beoordelingscommissie voor Nederlandstalige Dramatische Kunst. Hij is sinds 1997 voorzitter van de Raad voor Kunsten. Van 1994 tot 1997 was hij voorzitter en sinds kort weer lid van de jury van Het Theaterfestival.

Johan Thielemans

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)

De uitwendigheid van het ideale kunstwerk in relatie tot het publiek

Fragmenten uit de postume publicatie van de zes lezingen over ‘Ästhetik oder Philosophie der Kunst’ die Hegel tussen 1817 en 1828 hield in Heidelberg en Berlijn.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Twee stukken op één dag – het is een verslaving

Jacques Vincent (69) woont in Ekeren. Hij is ingenieur op rust en een fervent theaterliefhebber. In 1994 en 1995 figureerde hij in Oedipus, een KVS-productie in een regie van Franz Marijnen. Vorig seizoen woonde hij 251 toneelvoorstellingen, concerten en musicals bij.

Jacques Vincent

‘Toeschouwer’ kijken

Annemie De Meulemeester, architecte, woont en werkt in Waregem, van waaruit ze regelmatig lange verplaatsingen doet om aan haar theatertrekken te komen.

Annemie De Meulemeester

Een overstromend bad

Peter Anthonissen

Theater verandert in je geheugen, dat is het schone eraan

‘Guyke, als ge dat morgen zo gaat doen, ben ik na vijf minuten weg’

Regisseur Guy Cassiers leidt sinds 1998 het ro theater in Rotterdam. Over de intense theatermomenten in zijn leven had Marianne Van Kerkhoven een gesprek met hem.

Marianne Van Kerkhoven

De recensent als toeschouwer, de toeschouwer als recensent

Let me entertain you

Door zich professioneel te gaan bezig houden met toneel, opera of dans, werd Eric De Kuyper ‘meer’ toeschouwer.

Eric De Kuyper

‘Ik ga naar de film’

Over theatraal en filmisch voyeurisme

Als semioticus Christian Metz het over de toeschouwer heeft, doet hij niet alsof hij het over een hem vreemde mensensoort heeft. Rudi Laermans leidt Metz’ werk in.

Christian Metz

De kijker, de acteur, het stuk, de locatie

Niet in een blik te vatten

Pieter T’Jonck over de publiciteit van het Nieuwpoorttheater, de architectuur van theaters en musea, hoge en lage cultuur, pop art en voorstellingen van Vincent Dunoyer en Meg Stuart.

Pieter T’Jonck

Het kijken vormt de inzet

Aantekeningen over perceptie in de hedendaagse dans

Dans die de kijker betrekt via het kijken? De jongste tijd zoeken nogal wat choreografen naar een nieuwe rol voor de kijker. Jeroen Peeters over tien recente producties.

Jeroen Peeters

Lilith@online

Paul Pourveur

Gedemilitariseerde zone

Kleine kroniek van een decennium toneel

Wisseling van de wacht bij Toneelgroep Amsterdam en bij Het Zuidelijk Toneel. Loek Zonneveld kijkt op zijn eigen manier terug.

Loek Zonneveld

Het theater gedacht

La pensée française op zijn best

Jean-Pierre Sarrazac is en Bernard Dort was verbonden aan het Institut d’Etudes Théâtrales van de Parijse Sorbonne. Rudi Laermans bespreekt een boek van de eerste en een boeiende biografie over de tweede. Over Vilar, Brecht, Strehler, Barthes et les autres.

Rudi Laermans

Dansplezier, breakdance, intieme lichamen en nog zowat

Rudi Laermans op stap in Brussel. Hij zag er een aantal recente dansproducties en constateert een ‘retour aux origines’.

Rudi Laermans

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Werk van Maria Clara Villa-Lobos, Ines Sauer, Peter Missotten & Bram Smeyers, en Peter Missotten & Guy Cassiers. Marleen Baeten kronikeert.

Marleen Baeten

Repetitie: de spanning tussen individuele geschiedenis en herhaling en verdubbeling

Dries Moreels over de opera Meneer de zot & tkint van Walter Hus en Jan Ritsema

Dries Moreels