Jozef Wouters / Decoratelier – Infini 1-15

Jozef Wouters was toch heel erg duidelijk geweest. In zijn vraag aan een vijftiental theatermakers, choreografen en andere kunstenaars om na te denken over welk landschap zij in het theater verbeeld zouden willen zien, had hij gestipuleerd dat er in het eindproduct hoe dan ook geen tekst aan te pas zou mogen komen. Toen zijn enige eis massaal werd genegeerd en slechts drie makers erin slaagden om daadwerkelijk alleen met een beeld te komen, zag Wouters zich echter genoodzaakt om de regels aan te passen.

Deze schijnbare onderwaardering van de pure zeggingskracht van het beeld kon de scenografen met wie ik Infini 1-15 bezocht maar matig bekoren, en het moet gezegd: het is op zijn minst wonderlijk dat de ratio van beeld en taal in een project met de opzet van Infini zo ver naar de verbale kant is doorgeslagen. Aan de andere kant biedt de uiteindelijke voorstelling zo´n rijkgeschakeerde selectie van landschappen en vergezichten dat het onmogelijk is om lang stil te blijven staan bij eventuele gemiste kansen.

Wouters en zijn curatoriële medewerker Dries Douïbi brachten een zeer boeiende collectie makers bij elkaar en laten hun beelden en ideeën vrijelijk interageren. Na een korte introductie van Wouters, waarin hij uitlegt dat iedere maker maximaal drie theatertrekken tot zijn of haar beschikking had om een landschap samen te stellen, dat vervolgens door de schilders, vormgevers en technici van het door de kunstenaar opgerichte Decoratelier werd vormgegeven, wordt het publiek ondergedompeld in vijftien unieke werelden, waartussen door een uitgekiende ordening interessante associaties ontstaan.

Het sterkste voorbeeld hiervan speelt zich vlak na de pauze af. De bijdrages van Rebekka de Wit en Thomas Bellinck wisselen elkaar af; eigenlijk zit de zwart-komische, Kafkaiaanse wereld van Bellinck tussen de twee delen van De Wits emotioneel geladen zoektocht naar vergiffenis gesandwicht. Het interessante van deze combinatie is dat beide makers sterk geëngageerd zijn maar bijna diametraal verschillen in hun aanpak: waar Bellinck de wrede absurditeit van de politiek-maatschappelijke werkelijkheid uitlicht, gaat De Wit juist op zoek naar oprechte emotie en iets om in te geloven. De botsing tussen deze twee invalshoeken blijkt vruchtbaar: juist de frictie tussen de twee maakt beide bijdrages rijker.

Ook de na elkaar geplaatste werken van Jisun Kim en Arkadi Zaïdes vertonen een interessante chemie: beide makers zetten digitale beelden centraal om zo op volstrekt verschillende wijze iets over onze gedeelde realiteit te zeggen. Kims dystopische toekomstbeeld wordt ondersteund door een uitgezoomde blik op de immer gewelddadige wereld van de videogame GTA Online – doordat de doodslag op een flinke afstand wordt gehouden suggereert de maker een verborgen nihilisme onder een jonge generatie die niet meer in een betere toekomst gelooft. En Zaïdes weet door een choreografie van fotomanipulatie glashard (en woordeloos!) duidelijk te maken hoe de beeldvorming rond vluchtelingen iedere complexiteit ontkent.

De enige misstap die Wouters en Douïbi maken is de manier waarop de bijdrage van Chris Keulemans door de voorstelling verweven is. Op doorgegeven koptelefoons kun je luisteren naar de verhalen van migranten van verschillende achtergronden in Brussel, maar aangezien de meeste werken in Infini 1-15 de volledige concentratie van de toeschouwer vereisen is er nooit een goed moment om de gesproken geschiedenissen tot je te nemen en gaat het idee verloren.

Door de manier waarop Infini 1-15 de toeschouwer in verschillende werelden onderdompelt, doet de voorstelling denken aan het recente Schwalbe speelt een tijd, waarin het Nederlandse gezelschap verschillende bestaande decors na elkaar opbouwt en meteen weer afbreekt. De veel eclectischere vorm van Wouters´ project is zowel de kracht als de zwakte van zijn voorstelling – waar het stuk van Schwalbe als een doorlopende ervaring voelt, is Infini 1-15 eerder een zeer goed samengestelde bundel korte verhalen. De kracht van de individuele makers en de prikkelende montage maakt de voorstelling echter tot een unieke ervaring.

Gezien op 14 mei 2016 in KVS_BOL in het kader van het Kunstenfestivaldesarts

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

Marijn Lems