Dance is the archeologist, or an idol in the bone. © Brian Rogers

Leestijd 4 — 7 minuten

Holland Festival 2025

Twee kwetsbare solo’s

Dit Holland Festival werd zowel een danssolo van Vitor Hamamoto als van DD Dorvillier gepresenteerd in de rauwe, industriële loods van Likeminds in Amsterdam. De setting bood een sobere maar indringende achtergrond voor twee intieme performances waarin het lichaam de ruimte kreeg om te spreken voorbij woorden. 

In Missing Names van Hamamoto werd het publiek uitgenodigd zo dicht mogelijk bij de solo plaats te nemen, met zitplekken op de bühne zelf. Wanneer de lichten uitsterven is het zo donker dat we alleen kunnen horen dat Hamamoto het podium betreedt. Hij ademt luid. Dit ademen wordt steeds sneller en zwaarder, bijna hyperventilerend, maar op het platform is het nog steeds gitzwart en valt er niets te zien. Wanneer het licht langzaam opgloort, begint Hamamoto zijn dans met gesloten ogen. Zijn voet sleept over de grond, zijn lichaam maakt schokkerige bewegingen die doorvloeien in krampachtige vingers. In wisselende intensiteit horen we muziek van snaren en piano uit de luidsprekers komen. Ze leiden Hamamoto in zijn meeslepende dans. 

“Hamamoto’s dans is haperend, alsof een onderdrukt wezen vastzit in zijn lichaam en naar boven wil komen.”

Het benauwende gevoel waarmee Hamamoto begon, blijft gedurende de hele performance aanhouden, maar de bron van het gevoel blijft ongedefinieerd. De solo laat dan ook een gevecht zien tussen een krachtig lichaam en sombere gedachten. Hamamoto’s dans is haperend, alsof een onderdrukt wezen vastzit in zijn lichaam en naar boven wil komen. Op de energiekere momenten van zijn solo loopt Hamamoto bijna dierlijk op handen en voeten, of vangt hij zichzelf op aan de andere kant van het podium bij een onverwachte val. Op deze momenten lijkt zijn lichaam te transformeren tot een emotioneel landschap dat voortdurend beweegt tussen controle en verlies. De fysieke uitputting wordt onderdeel van de dramaturgie. Deze sfeer lijkt bewust opgeroepen, alsof Hamamoto wil dat we zijn innerlijke strijd niet alleen zien, maar ook fysiek voelen. De ruimte is niet slechts een podium, maar een gedeelde ervaring van ongemak, kwetsbaarheid en overgave. 

“De ruimte is niet slechts een podium, maar een gedeelde ervaring van ongemak, kwetsbaarheid en overgave.”

Missing Names © Hubert Lankes

Het lichaam als archief

Waar Hamamoto’s solo ingetogen is en naar binnen gekeerd, lijkt DD Dorvilliers dans een lichamelijke vertaling van de structuren buiten zichzelf. Dance is the archeologist, or an idol in the bone. komt voort uit een droom van Dorvillier, nadat ze een tijd doorbracht op archeologische vindplaatsen in Frankrijk. Wanneer ze het podium opkomt, is de stilte geladen. Haar handen balt ze tot vuisten, vloeiend draait ze haar polsen in de lucht om zich heen. Met verwondering kijkt ze naar de bewegingen, als een baby die voor het eerst begrijpt dat de handen van haarzelf zijn. Deze verwondering zet de rest van de solo in gang, waarin Dorvillier met zelfverzekerde aandacht haar dans van kleine gebaren uitvoert. En deze, halverwege de solo, herhaalt.

“Waar Hamamoto’s solo ingetogen is en naar binnen gekeerd, lijkt DD Dorvilliers dans een lichamelijke vertaling van de structuren buiten zichzelf.”

De herhaling is echter geen exacte kopie, maar een subtiele verschuiving. Haar lichaam fungeert hierbij als archief én onderzoeksmiddel. ‘What if?’ roept Dorvillier tweemaal vragend. Bij de herhaling van het eerste deel van de dans horen we dezelfde vraag, maar nu als een geluidsopname, gespeeld tegen de achtergrond van een elektronische score. Terwijl ze danst, kijkt Dorvillier toeschouwers een voor een aan.

Dance is an archeologist lijkt in architecturaal samenspel met de locatie te zijn gemaakt. In een hoekige inham van de achterste muur staat Dorvillier in het verlengde van het podium, tegen het einde van de danscyclus rent ze rond de tribune van het publiek. Daarmee trekt ze het publiek letterlijk binnen het ruimtelijke domein van haar dans. Dorvillier heeft overigens niet veel nodig om de verbinding met het publiek vast te houden: haar onderzoekende bewegingen brengt ze kalm en overtuigend over. 

“In de leegte van de loods wordt het lichaam een instrument van onthulling. De toeschouwer wordt uitgenodigd om te voelen, te herinneren, en mee te zoeken.”

Aan de basis van haar performance – minimaal, intiem, ongedwongen – lijken ook abstracte vragen te liggen. Zoals de titel van het werk suggereert, houdt Dorvillier zich in deze solo bezig met thema’s als preservatie en herinnering. Daarbovenop roept de herhaling van (bijna) dezelfde dans de vraag op hoe dans door de tijd heen kan blijven bestaan. Deze associaties roept Dorvillier allemaal op zonder de kern van het werk te verliezen: de dans zelf. 

Hoewel verschillend in het vertrekpunt van hun onderzoek, getuigt zowel Hamamoto’s als Dorviliers solo van een zekere kwetsbaarheid en kleinheid: bij Hamamoto een worsteling met het onzegbare, bij Dorvillier een zoeken naar betekenis in wat al is geweest. Wat hen verbindt, is het fysieke proces waarin herinnering, gevoel en ruimte samenkomen. In de leegte van de loods wordt het lichaam zo een instrument van onthulling. De toeschouwer wordt uitgenodigd om te voelen, te herinneren, en mee te zoeken.

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 4 — 7 minuten

#179

01.03.2025

—

14.09.2025

Mirna Vrdoljak

Mirna Vrdoljak studeerde kunst en filosofie in Amsterdam, en specialiseerde zich in haar onderzoek vooral op dans. Ze schrijft regelmatig voor kunsttijdschriften en werkt als redacteur.

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!