Wat was je eerste aanraking met de podiumkunsten?

Wim Vandekeybus, Her body doesn’t fit her soul (1993). Het zal niet mijn eerste voorstelling geweest zijn, maar ze heeft wel een blijvende indruk achtergelaten. Ik heb deze voorstelling gezien met school, in het zesde middelbaar. Totaal overdonderd was ik, wist niet dat zoiets bestond. Lichamen hingen horizontaal aan touwen omhoog, ze werden door andere dansers losgeknipt, ze kwamen verticaal, begonnen met een enorme kracht te dansen. De vrouwen hadden hun haren los, ze waren prachtig en wild. De titel is trouwens ook om jaloers op te zijn. Jaren later heb ik een film gemaakt met Wim, Galloping mind. Zoiets had ik toen, als zeventienjarig meisje in de zaal van De Singel, nooit kunnen denken.

Wat wilde je als kind worden?

Als me gevraagd werd ‘wat wil je later worden’, dan zei ik: mama.

Dat is gelukt!

Wanneer wist je dat je in de podiumkunsten wilde werken?

Eigenlijk pas toen ik al een paar jaar op de toneelschool zat. Alsof ik lang voor mezelf had ingebouwd dat het me misschien toch niet zou lukken.

Van welke voorstelling heb je recent wakker gelegen?

Die van ons gezelschap, DE HOE, DE SITCOMEBACK. We hebben een vervolg, dat ook weer geen vervolg is, gemaakt op DE SITCOM. Het was een intense tocht; wat zegt deze voorstelling, hoe leggen we ze neer… We zijn vorige week in première gegaan en ik ben nog aan het bekomen.

DE SITCOMEBACK, DE HOE © Koen Broos

Welke voorstelling zal je nooit vergeten?

My dinner with André (Cie De Koe & Tg Stan). Die voorstelling is ook voor de toeschouwer eten en drinken. Dat twee acteurs in gesprek aan tafel drieënhalf uur kunnen boeien… het is enkel de groten gegeven. Peter Van den Eede en Damiaan De Schrijver weten met een menselijkheid, lichtheid en humor intense thema’s te raken.

Wat hoef je nooit meer te zien op een scène?

Acteurs/dansers die aan zelfpijniging doen.

Wat is jouw favoriete plek?

In de zon. Samen met scenariste Ans Vroom heb ik een deel van ons filmscenario geschreven in Kreta, in een huisje met een zwembad. Puur geluk was dat. Creëren en in de zon!

Waar zou je heel graag eens je werk tonen?

Ik vind het heel fijn in het buitenland te werken; of het nu theater is of voor filmopnames. De afstand met thuis zorgt voor een andere concentratie of toewijding. Met de bedenking dat we hier in Vlaanderen blij en trots mogen zijn op het talent dat hier rondloopt en de mogelijkheden die hier zijn om dat talent te tonen.

“Door m’n moeilijke loopbaan op het Conservatorium, waar ik uiteraard ook veel geleerd heb, was ik eerder aan het pleasen. Maar je kan pas spelen, creëren, als je autonoom bent.”

Van wie heb je het meest geleerd?

Op Studio Herman Teirlinck van Damiaan De Schrijver, hij was de eerste docent die heel eenvoudige dingen meegaf: dat je de tekst gewoon kan zeggen, heel concreet (daar begint het bij) en dat je plezier mag hebben (met lichtheid iets brengen zorgt ervoor dat er makkelijker naar je geluisterd wordt, ook al is de mededeling zwaar). Daarvoor had ik twee jaar op het Conservatorium gezeten en vooral bij Dora van der Groen was het afzien. Het was alsof Damiaan me gered had. Door me de toestemming te geven vanuit mezelf te kunnen vertrekken. Door m’n moeilijke loopbaan op het Conservatorium, waar ik uiteraard ook veel geleerd heb, was ik eerder aan het pleasen. Wat willen ze van me zien, hoe kan ik hen overtuigen? Maar je kan pas spelen, creëren, als je autonoom bent. Onbewust heb ik dat van hem geleerd.

Van Guido Henderickx, met wie ik mijn eerste film gedaan heb, toen ik mijn tweede jaar overdeed op Studio (mijn allereerste scène was met Dora van der Groen die me net gebuisd had 😊).

En Van Peter Van den Eede, met wie ik al 25 jaar op de scène sta.

Heb je iets met astrologie?

Als het me uitkomt. Bij elk begin van een nieuw jaar komen mijn vriendinnen en ik samen om uitgebreid onze horoscoop te lezen, we hebben dan verschillende bronnen verzameld. Het is een traditie en nu ik erbij stilsta, ik denk dat wij dat al zo’n 25 jaar doen…

Le nouvel homme, DE KOE © Erik Damiano

Wat doe je om te ontspannen?

Met vriendinnen afspreken, wandelen, opruimen, shoppen, gaan eten met mijn man… Zelfs helpen met het huiswerk van m’n zonen kan me soms ontspannen.

Heb je een ritueel voor je het podium opgaat?

Heel lang in de tournee neem ik nog eens mijn tekst vast, het geeft me een moment met mezelf en de woorden waar ik me straks op ga concentreren. In het begin is dat ook nodig en langzamerhand eerder een gewoonte.

“Mogen creëren is geweldig. Van niks naar ‘een werk’ dat je kan tonen: daar krijg je zoveel voldoening van. Alsof je een medium bent van iets groters. Het voelt dan als spiritualiteit.”

Wat vind je het mooiste aan je werk als artiest?

Mogen creëren is geweldig. Van niks naar ‘een werk’ dat je kan tonen: daar krijg je zoveel voldoening van. Je moet zoeken, tegenslag en teleurstelling overwinnen, maar als alles goed gaat kom je in the zone en kom je verder dan je ooit had gedacht, de tekst dicteert zelf wat die wil, of bij het spelen van een scène gebeuren er dingen die je nooit bedacht had. Alsof je een medium bent van iets groters. Het voelt dan als spiritualiteit.

Én we lachen enorm veel, ik heb veel plezier in mijn werk.

Ik voel me bevoorrecht.

En het moeilijkste?

Je staat nooit ‘uit’. In je sociaal leven, op straat, in elke situatie kijk en luister je ook als maker. Alles kan materiaal zijn. Die kant van jezelf heeft nooit vakantie en dat kan best vermoeiend zijn soms.

Werk je beter in chaos of in orde?

Orde. En dat is een gevecht met twee jonge kinderen in huis.

Hoe ziet jouw ideale loge eruit?

Licht overdag, met gezellig licht ’s avonds, proper, geen dingen die niet nodig zijn, warm, niet te groot, niet te klein 😊.

Heb je een dagelijkse praktijk?

Ik begin de dag met koffie, dat is de enige zekerheid.

Hoelang voor een première is je voorstelling ‘af’?

Vaak pas de dag ervoor…

Vind je het leuk om je werk te tonen? Of maakt dat je vooral nerveus?

De zenuwen zijn er vooral de uren en/of minuten voor de voorstelling. Eenmaal op is het alsof je het uit handen geeft.

Zijn je ouders fan?

Jazeker. In het begin verzamelden ze elk artikel, dat is wat minder strikt geworden.

Ze hebben alles van mij gezien en zijn trots, maar we hebben inhoudelijk niet echt diepgaande gesprekken over de voorstellingen of films die ik doe.

Met wie zou je graag eens samenwerken?

Vroeger wou ik wel met een gezelschap als The Wooster Group werken. Dat stoelde eigenlijk op het beeld dat ik ervan had, ik heb maar één voorstelling gezien, maar die fascineerde mij mateloos. Achteraf zag ik Willem Dafoe aan de bar in Het Kaaitheater, hij is zo fascinerend! Ik ben in New York toch eens omgelopen om te kijken waar hun werkplek was. Het trekt me wel aan eens samen te werken met makers die totaal iets anders doen dan ik gewend ben.

“Na het spelen van Le nouvel homme, dat over een onmogelijke liefde gaat, kwam een al wat oudere vrouw me met me babbelen. Ze was jaren minnares geweest, de man was recent overleden en ze droeg dat geheim nog steeds met zich mee. Ik zag verdriet in haar gezicht.”

Heb je ooit een bijzondere ontmoeting gehad met een toeschouwer?

In Frankrijk, na het spelen van Le nouvel homme, dat over een onmogelijke liefde gaat, kwam een al wat oudere vrouw met me babbelen, ze was jaren minnares geweest, de man was recent overleden en ze droeg dat geheim nog steeds met zich mee. Ik zag verdriet in haar gezicht.

Als je opnieuw zou kunnen beginnen, welk beroep zou je kiezen?

Ik ben technisch niet onderlegd genoeg maar cameravrouw zegt me wel iets.

Denk je dat het theater in de toekomst zal blijven bestaan?

Ik denk het wel, het live aspect is wat mensen aantrekt. Het zou wel eens een uitzonderlijke plek om te vertoeven kunnen worden…