In het donker slaapt iets. Een vormeloos, of misschien eerder veelvormig, pluizig eiland snurkt en fluit in de maneschijn. Misschien zijn we ergens op de bodem van de zee, of op een planeet hier ver vandaan? Je zou het bijna aan je kleine buurman willen vragen, die op een verhoogd kussentje naast je zit: ‘Waar zijn we eigenlijk, wat doen we hier?’ Er suist een harig wezentje over de scène. Het botst abrupt tegen het pluizige eiland, dat nog steeds slaapt. Sommige kinderen lachen, mijn buurman blijft voorlopig onbewogen. En dan ontwaken een voor een drie hoopjes met sprieten, balletjes, propjes, hoge hoeden en weelderige rokken. Ze stoten elkaar aan, giechelen en openen langzaam de grote, opstaande ogen van het eiland, hun eiland, het zachte nest waar ze samen slapen. De dag is begonnen.

ANDRS dient zich aan als een ontdekkingsreis langs emoties. De keuze om niet te spreken maar te communiceren met geluiden, grote gebaren, dansjes en liedjes, puurt deze insteek in zekere zin uit. Boos is boos, zonder dat het gevoel wordt gemedieerd of besproken. Blijdschap is uitbundig, zonder compromis. En die gevoelens hoeven niet aaneen geregen te worden door een duidelijk narratief. Spelers Maryam Sserwamukoko en John Niyibizi en muzikant Joram Kunde Boumkwo vertolken de emoties, maar evengoed de overgang tussenin. Van eenzaamheid en verdriet naar plezier en vertrouwen. Elk moment is gevuld met expressie en de intensiteit van het spel blijft nagenoeg constant. Ik vraag me af of dat noodzakelijk is voor een kindervoorstelling, al zeker eentje die juist tot de verbeelding wil spreken. Misschien moet het recept van de grote gebaren hier en daar wat worden verfijnd? 

“Misschien moet het recept van de grote gebaren hier en daar wat worden verfijnd?” 

Surreële wereld

Een van de zaken die ANDRS de moeite waard maken zijn de scenografie en kostuums, ontworpen door Musia Mwankumi, Rachid Laachir en Fien Verheyen. Ik benoem ze samen omdat het onderscheid tussen decor en kostuum vaak minimaal is, waardoor de surreële wereld waarin de personages zich bewegen nog krachtiger tot zijn recht komt. Pingpongballetjes, tulle, felgekleurde plastic, grote lappen pluizige stof, … de contrasten in materialen ondersteunen het uitbundige spel en spreken hun eigen dromerige taal. Waar de spelers eenzelfde energieniveau aanhouden doorheen de voorstelling, is ritmeverandering bijvoorbeeld wel zichtbaar in het tempo van het gestuiter van de pingpongballetjes of het trage zweven van de tule. Op die manier brengen decor en kostuum toch enige nuance in het spel. De verschillende snelheden en eigenschappen van materialen en objecten op de scène ondersteunen ook het komische aspect van de bewegingen van de spelers, dat anders wellicht wat plat zou uitdraaien.

© Rafael Bracke

© Rafael Bracke

Toch blijven de felle kleuren, grote bewegingen, korte deuntjes en vluchtige interacties tussen de spelers nogal aan de oppervlakte. Op zichzelf zijn ze onvoldoende om het publiek echt mee te nemen. Je voelt het na een tijdje ook in de zaal, die wel geamuseerd en gewillig is, maar nooit volledig geboeid of ondergedompeld. De titel suggereert een frisse uitvoering, maar een dromerig decor alleen volstaat  niet om een voorstelling te vullen. ANDRS durft niet genoeg uitspraken te doen, letterlijk en figuurlijk. Het stelt geen vragen, maar lijkt uitsluitend te wachten op een antwoord vanuit de zaal, iets om het spel wat richting te geven. 

“ANDRS durft niet genoeg uitspraken te doen, letterlijk en figuurlijk. Het stelt geen vragen, maar lijkt uitsluitend te wachten op een antwoord vanuit de zaal.”

Die afhankelijkheid van de kinderen om de voorstelling te ‘vullen’ maakt van ANDRS is vooral een voorstelling van volwassenen voor kinderen; gericht op wat we als volwassenen veronderstellen dat een kind is, of wil. Ik had de spelers graag in hun eigen fantasie zien stappen, zonder zich te conformeren aan wat ze denken dat een kind moet of kan zien. Kindertheater mag meer zijn dan het herhalen en het uitvergroten van emoties; ook de allerjongsten mogen worden uitgedaagd, met zoeken en botsen. Vooralsnog blijft de ANDRS echter hangen in de gepolijste wereld die kinderproducties vaak zijn. Niet zo anders, eerder meer van hetzelfde.

Tot januari te zien (als schoolvoorstelling).