hetpaleis & NTGent/Dalilla Hermans – Us, (k)now

Brown girl magic, brown girl joy

In een afgesloten tent zitten 7 zwarte meisjes te babbelen, spelletjes te spelen en te zingen. 1 meisje zit buiten naar de sterren te kijken en na te denken. In Us, (k)now wordt er afwisselend een verhaal verteld, gezongen en gekeken naar een videomontage van het werkproces dat aan de voorstelling vooraf ging. Het resultaat is een expliciete presentatie van de emoties, gevoelens en experiences van de 8 meisjes. De voorstelling toont hiermee een duidelijke boodschap, op een afwisselend intieme en grappige manier, en af en toe misschien iets te expliciet of niet theatraal genoeg. En die boodschap is simpelweg: de kracht en vreugde van black sisterhood.

Noah Lena Vercauteren

Daniela Bershan and others – OCEAN

OCEAN, or the touch of a relational lifeworld

Sometimes, a performance, a work of art, reveals its timeliness in a time that does not favor its public appearance. Circumstances happen, and they hinder its reception, and while the work of mounting a performance for few occasions for too few spectators might seem disappointingly vain to its makers, the performance still finds other ways of working through to us, reaching the spectators who couldn’t experience the full event. Like sprouting new tentacles that will extend it into other modes of existence –a map, a conversation, a rehearsal, a rumor – the work begins to live in the mythical glow of incompleteness. This condition is not unusual for those artworks of which we cherish the most vivid memories even if we only saw a glimpse of them.

Bojana Cvejić

Erwan Ha Kyoon Larcher – Ruine

Een aaneenschakeling van spectaculaire mislukkingen

Drie amforen, een vierkante grasmat, eenenveertig eieren, het schild van een schildpad en een collectie synthesizers maken allen deel uit van een statisch decor. Niets voelt levend aan, behalve misschien een murmelende rookmachine. Zonder muziek en met de zaallichten aan (deze zullen lange tijd ook aanblijven) heerst er een koele, gespannen, bijna klamme sfeer. Hoe langer we het vooralsnog onbemande podium bekijken, hoe meer alledaagse en vreemde objecten we ontdekken. Pijl en boog. Een plant. Een snaredrum. 

Samuel Pennynck

War of the Beasts and the Animals – Zuidpool

Hoe kan het onzegbare rijmen?

Tachtig minuten lang beklijvende poëzie op de scène brengen die urgent en actueel is: Zuidpool slaagt erin. Vijf actrices en een dj belichamen en verklanken drie lyrische gedichten van de Russische Maria Stepanova, waarin de taal evenveel op het spel probeert te zetten als het leven. Hoe verhoud je je als dichter tot een onzinnige oorlog die je eigen land uitlokte? En hoe breng je die (taal)strijd op de scène?

Natalie Gielen

The Third Reich – Romeo Castellucci & Societas

Romeo Castellucci’s installatieperformance The Third Reich duurt niet meer dan veertig minuten, maar die volstaan voor een overdonderende ervaring. Niet iedereen kan de volledige rit uitzitten – best wat toeschouwers verlaten vroegtijdig de zaal. Het werk is dan ook een regelrechte aanslag op je zintuigen.

Sébastien Hendrickx

Cuqui Jerez – Magical and Elastic

Naar de nulgraad van communicatie

Een abstract totaalspektakel waar geen einde aan lijkt te komen, zo kan ik Magical and Elastic van Cuqui Jerez het beste samenvatten. Ruim twee uur en een half dompelt Jerez ons onder in haar felgekleurde wereld waar pluimpjes en pingpongballen uit de lucht vallen en de muziek klinkt als een langgerekte intro van een nummer dat nooit  echt begint. Het is een radicaal, zelfs provocatief theatraal voorstel dat de helft van de aanwezige toeschouwers gaandeweg de zaal uit jaagt. Wat hebben de zittenblijvers aan deze vervreemdende combinatie van te veel en te weinig?

Simon Baetens

21.02.2021: De wereld in één dag, één dag in de wereld – Nico Boon & ARSENAAL

Een volledige dag in anderhalf uur

In 21.02.2021 doorlopen drie spelers en een muzikant een hele reeks gebeurtenissen die zich wereldwijd afspeelden op 21 februari 2021. De collage aan verhalen combineert banale met ingrijpende momenten, gebracht met een overwegend speelse acteerstijl, die af en toe plaats maakt voor serieuzere observaties. Nico Boon en Arsenaal tonen hiermee een veelstemmig overzicht van een dag, met de nodige humor en een poëtisch einde.

Noah Lena Vercauteren

Electric Life – fABULEUS & Brussels Philharmonic

Stravinsky sprankelt en inspireert

Negen jongeren tussen 16 en 20 jaar dansen Stravinsky’s ‘Petrouchka’. Het originele ballet uit 1911 over een pop die tot leven komt, laten ze los. Onder begeleiding van choreografen Elisabeth Borgermans en Thomas Vantuycom ontstond een nieuwe creatie die gedreven wordt door een elektriserend samenspel tussen lichaam en muziek. ‘Electric Life’ plaatst Stravinsky’s muziek zo in het hart van de moderniteit en bevraagt tegelijkertijd het statuut van het lichaam binnen de (hedendaagse) technologische conditie.

Esther Tuypens

Eva Binon & Jason Dousselaere/frieda — Catharsis

Drijven richting loutering

Zoals je je droom overdag aan iemand probeert te vertellen, een droom waarin alle gebeurtenissen zeer logisch op elkaar leken te volgen – al is dat volgens een heel andere logica dan in onze dagdagelijkse realiteit. Zo pogen Eva Binon en Jason Dousselaere in ‘Catharsis’ ons tot loutering te leiden aan de hand van een resem verhalen.

Dagmar Teurelincx

hetpaleis/Thomas Bellinck & Khalid Koujili El Yakoubi — De bevrijding van het edelhert

Jongleren met vorm en inhoud

In ‘De bevrijding van het edelhert’ brengen regisseurs Thomas Bellinck en Khalid Koujili El Yakoubi twee van hun inhoudelijke dada’s samen: El Yakoubi’s onderzoek naar de representatie van ‘de ander’ in het Westers theater en Bellincks aanhoudende ontleding van het Europese migratiemanagement. Twee toch wel verschillende onderwerpen, die op de grote bühne in een kader worden geplaatst van grote(ske) theatrale vormen. Een vierde element komt binnen via producent HETPALEIS: een publiek van negenplussers. Met die zo verschillende ballen (inhoud, vorm, publiek) is het soms lastig jongleren, en in ‘De bevrijding van het edelhert’ vallen af en toe wat balletjes op de grond. Maar voor dat verlies aan virtuositeit komt aan het eind iets kostbaars in de plaats.

Evelyne Coussens

Tina Heylen & Eva Binon — HOM(M)E

Iets is er, en tegelijk ook niet

Met het woordeloze ‘HOM(M)E’ dagen Tina Heylen en Eva Binon zichzelf andermaal uit om een beeldende voorstelling voor de allerkleinsten te maken. Dat ze jong en oud kunnen boeien, bewezen ze met hun vorige productie, ‘TATTARRATTAT!’. Net als die in de voorstelling, ontstaat er in ‘HOM(M)E’ een associatieve aaneenschakeling  van objecten die vervormen, schuiven en omvallen. Zelf benoemt het duo ‘HOM(M)E’ als ‘een bewegend beeldend werk voor kleuters én volwassenen’.

Liesbeth De Clercq

Malpertuis/Piet Arfeuille — Medea

De duivels van een kunstenaarschap

Wie van de ‘Medea’ van Malpertuis verwacht nog eens het verhaal te zien van hoe een moeder ertoe komt haar eigen zonen te vermoorden, komt bedrogen uit. Ze blijken al dood. Én ze komen steeds weer tot leven. Moorden zonder woorden krijgen we, troost zonder toekomst. Piet Arfeuille en Fabián Santarciel de la Quintana schilderen op scène een psychologische ruimte, maar dan uiterst fysiek.

Wouter Hillaert

Heine Avdal & Yukiko Shinozaki / fieldworks — gone here (yet) to come

Donker podium  

Het theaterdispositief is een onwaarschijnlijk krachtige kijkmachine. Het samenspel van een donkere zaal met een collectieve blik die focust op wat zichtbaar is op de scene, laadt iedere handeling van de performers op met de suggestiviteit van mogelijke betekenissen, mogelijke personages, mogelijke communicatie. Zien doen (in de zaal) en doen zien (op de scene) kruisen elkaar: dat is de essentie van het theaterdispositief. Die kwintessens ensceneren Heine Avdal en Ingrid Haakstad met een lichtjes provocerend minimalisme voor een zwart doek bij de start van gone here (yet) to come op het proscenium. 

Rudi Laermans

Louise Bergez, Joeri Happel, Lucas Van der Vegt & Jesse Vandamme — Solipsists

Drie keer een speler in de leegte

‘Solipsists’ is een goedgevormde triptiek van drie personages. In drie solo’s verkennen ze het geloof dat je alleen zeker kan zijn van je eigen bewustzijn. Hun relaas lokt herkenning uit, maar is abstract genoeg om de toeschouwer mee te nemen in een gedachtegang die los staat van de rest van de wereld. Deze eenzaamheid wordt met bijzondere beheersing gespeeld en er wordt telkens een andere visuele verbeelding opgeroepen, waardoor de thematiek zich volledig kan ontplooien. Daardoor is er in ‘Solipsists’ misschien (te) weinig plaats voor wat zich daarbuiten bevindt.

Noah Lena Vercauteren

Madrigals — Benjamin Abel Meirhaeghe

Als het plezier ondergronds gaat

“Ignite the spark”, piept een naakte Lucie Plasschaert in een schriel hoog stemmetje, terwijl ze ter plaatse marcheert voor een spleet in het toneeldoek. Het is de opening van een voorstelling die zoekt naar het vuur van de liefde: naar de geborgenheid, het verlangen en het gevaar die ermee gepaard gaan. Maar dat vuur gaat niet zomaar aan het branden. Wanneer het doek op gaat, liggen, rollen, springen, dartelen een groep performers ongedwongen over een lege scène bedekt met zilverkleurige matten. Mijmeringen over seksualiteit en andere intieme gevoelens weerklinken in deze sci-fi Tuin van Eden waarin naaktheid en intimiteit de grondtonen zijn. Als dan één van hen een lied aanvat, live begeleid door een luit en twee violen, zijn we bij de titel van de voorstelling aanbeland: Madrigalen.

Kristof van Baarle

Infidèles – STAN en De Roovers

Even terzijde, er was ook overspel  

Na Scènes de la vie conjugale en Après la répétition keert TG STAN, nu samen met de Roovers, terug naar het oeuvre van Ingmar Bergman. Deze keer baseren ze zich op het gelijknamige scenario en diens autobiografie Laterna Magica. Een faliekant aflopende driehoekverhouding is het beginpunt. Maar wat zich ontplooit is vooral een adembenemend acteerspel, dat terloops de grenzen tussen acteur en personage volledig doet vervagen.

Jasper Delva

Operette – Toneelhuis & Timeau De Keyser/tibaldus

De kwetsbaarheid van de naakte mens zonder vormen

Met Operette rondt collectief tibaldus zijn trilogie af rond de Poolse schrijver Witold Gombrowicz, voor regisseur Timeau De Keyser is het de afronding van zijn P.U.L.S.-traject bij het Antwerpse Toneelhuis. Het duurt even voor de voorstelling haar geheimen blootgeeft, maar aan het eind doet tibaldus’ werk Gombrowicz’ uitdaging alle eer aan. Die uitdaging bestaat erin dat we, al was het maar voor de duur van een korte entr’acte, manmoedig standhouden in een wereld zonder vaste vormen of identiteiten. En dat we de existentiële chaos die dat impliceert heel even in de ogen kijken.

Evelyne Coussens

Listen Here: This Cavern – Hiatus/Daniel Linehan

Luisteren naar de duisternis

Op dezelfde dag waarop ik lees over hoe een gletsjer van onbevattelijke omvang dreigt los te komen van het Antarctische ijs, en over een album met geluiden van bedreigde en bijna uitgestorven vogelsoorten dat de hitlijsten haalt in Australië, kom ik aan in Listen Here: This Cavern van Daniel Linehan en zijn gezelschap Hiatus. Listen Here: This Cavern is het tweede luik van een diptiek met als focus ‘deep listening’ als manier om onszelf als mensen meer af te stemmen op het ecologische geheel waar we deel van uitmaken.

Kristof van Baarle

Próximamente – KVS

Theater door een Latijns-Amerikaanse bril, of niet?

Politiegeweld, femicide, rape-cultuur en precarisering, het zijn maar enkele van de thema’s die de revue passeren op Próximamente, het festival van de KVS dat als doel heeft Latijns-Amerikaanse podiumkunst met Vlaanderen en Brussel te delen. Het wil werk tonen dat grenzen overstijgt en de relevantie van de Latijnse-Amerikaanse blik op podiumkunsten aantoont. Een opzet mooi in zijn eenvoud, maar echt overtuigen doet het niet.

Jasper Delva