Etcetera

Etcetera

Redactioneel Etcetera 149

De kunstenaar als werkgever

Zonder kunst geen kunstinstelling, zonder kunstenaar geen kunst. Toch blijft hij of zij in economisch opzicht de zwakste schakel in de ketting van het kunstenveld.

Zonder kunst geen kunstinstelling, zonder kunstenaar geen kunst. Toch blijft hij of zij in economisch opzicht de zwakste schakel in de ketting van het kunstenveld.

Er zijn lichtpuntjes. Dit nummer opent met Ingrid Vrankens verslag van
 The Fantastic Institution, een symposium in het Kortrijkse kunstencentrum Buda rond institutionele vernieuwing. Kunstenpunt lanceerde recent een oproep voor initiatieven die de positie van de kunstenaar willen versterken. Het is een interessante poging tot het vormen van een coalition of the willing. Alleen: hoe machtig zal deze ‘wij’ zijn?

Binnen oKo, de koepelvereniging van kunstorganisaties, woeden al meer dan een jaar discussies over een charter dat de faire vergoeding van kunstenaars zou moeten waarborgen. Niet alleen bestaat zoiets al in de vorm van de cao’s, daarnaast is het onvoorstelbaar dat men niet tot een consensus komt. Hoe kunst en kunstenaar opnieuw centraal stellen?

Met het Montignards-traject kiest het Antwerpse kunstencentrum Monty ervoor om kunstenaars acht maanden lang in dienst te nemen. De voorwaarden die aan deze residentie vasthangen, mogen dan wel wat ruiken naar paternalisme, het punt is dat het kan. Het is mogelijk om kunstenaars in dienst te nemen, lang genoeg zodat ze aanspraak kunnen maken op een kunstenaarsstatuut.

Een nog mooier maar precair voorbeeld is de Imagerie. Dat is een collectief van een vijftal filmmakers die inkomsten halen uit het branden van koffie en het runnen van de bar van de Antwerpse artistieke werkplaats Het Bos. Een van hen is voltijds bezig met de bar, de anderen hebben niets dan de ‘verplichting’ om te focussen op de ontwikkeling van hun artistieke werk.

Het kan niet de bedoeling zijn dat elke kunstenaar nu zijn koffiebar opent. Zoiets gaat natuurlijk maar om beperkte budgetten. Waar het om draait, is een streven naar het beste van de twee werelden: een kunstenaar voltijds betaald door een structureel ondersteunde organisatie, waarbij de kunstenaar volledige zeggenschap krijgt over zijn of haar parcours. Dat lijkt op een wensdroom, maar is eigenlijk een eenvoudige keuze.

artikel
Leestijd 2 — 5 minuten

kleine redactie