Etcetera Magazine. Tijdschrift voor podiumkunsten.

Longreads

© Kurt Van der Elst
Evelyne Coussens

De terugkeer van de betovering

 

In de superieure jeugdvoorstelling 'Niets' (12+) kauwt de Nwe Tijd het nihilisme van de postmoderne betekenisloosheid uit en sluist het langs de achterdeur de magie weer binnen. Wonderlijk is niet alleen hoe slim en gelaagd dat gebeurt, maar ook hoe effectief het werkt. 'Niets' begint met kaal praattheater van zo’n 45 minuten over de betekenis van het niets – 5 acteurs op een grote, lege scène, zonder décor of kostuum. 

'The Last Days of the Ceausescus' © Milo Rau & IIPM
Frederik Le Roy

Realistic rituals


The documentary doubles of Milo Rau and the International Institute of Political Murder

 

The Swiss dramatist Milo Rau is causing quite a stir with his unique form of ‘research theatre’. He does not hesitate to recreate historical events as faithfully as possible, or to play around with notions of factuality, reality and representation. In what follows, we will take a closer look at three strategies Rau and his actors use to force entry into reality, along with the viewer.  

© Michiel Vandevelde
Nienke Scholts

Ons denken als uitgeblust feest

 

Als denken een choreografie is, of toch in ieder geval beweging, dan zegt Michiel Vandevelde hier eigenlijk; we bewegen niet meer. Nienke Scholts over Our Timeseen theatraal essay over de staat van ons denken. 

de kleine redactie

Midden februari organiseerde het Kortrijkse kunstencentrum BUDA het symposium The Fantastic Institution. Artistiek leider Agnes Quackels bracht een heleboel interessante kunstenaars en kunst- werkers samen, die het publiek hun visie gaven op wat een kunstin- stituut moet zijn, of zou kunnen zijn. Ook Kunstencentrum Vooruit denkt na over zijn toekomst, nu het een ‘Vlaamse kunstinstelling’ wil worden. Tijdens het festival Blauwdruk wil het stilstaan bij zijn nieuwe status en vragen stellen over zijn verantwoordelijkheden als ‘grote instelling’. 

Lara Staal

Terwijl kunstenaars voortdurend kritisch besproken en geanalyseerd worden, blijft de functie en invloed van de programmator vaak ongrijpbaar. De term ‘curator’, die gangbaar is in de wereld van de beeldende kunst, kan meer zichtbaarheid geven aan het werk van deze ‘bemiddelaar’ en zo een kritisch discours rondom de functie ontwikkelen.

 

Jeroen Coppens

In Berlijn komt er aan de Volksbühne na 25 jaar een wissel van de macht. In april 2015 werd al aangekondigd dat het contract van intendant Frank Castorf niet verlengd zou worden. De Berlijnse senaat koos voor Chris Dercon, de Belgische curator die de afgelopen tien jaar het Tate Modern in Londen leidde. De hevige discussie die daarover woedt, gaat in wezen over de staat van het stadstheater als (log?) instituut, én over de onzekere toekomst van Berlijn zelf. 

Evelyne Coussens

In Studio Orka’s meest recente creatie Chasse Patate komen spel, dramaturgie en scenografie samen in een bijna perfecte balans. Chasse Patate kan als richtsnoer dienen voor een verkennende tocht in het artistieke en dramaturgische, maar ook in het door en door humanistische universum van Studio Orka. 

 

Joachim Ben Yakoub & Tunde Adefioye

Hoe kun je je als jonge kunstenaar verhouden tot de erfenis van het Europese kolonialisme? Theatermaker Ogutu Muraya, die onlangs zijn masteropleiding aan het Amsterdamse DAS Theatre afsloot, verbindt in zijn lecture-performance Fractured Memory persoonlijke herinneringen aan de recente geschiedenis van zijn thuisland Kenia met het eerste Congres van zwarte schrijvers en kunstenaars van 1956 in de Sorbonne in Parijs. 

Johan Reyniers

De theatertekst lijkt opnieuw zijn plek op onze podia te hebben veroverd. Een grondige analyse van nieuwe en oude toneelliteratuur blijft in recensies echter vaak nog uit. Etcetera en zijn Nederlandse evenknie De Theatermaker zijn in gesprek over de opstart van een onlineplatform voor theatertekstkritiek om die lacune weg te werken. Hoe reflecteren theaterteksten op de actualiteit en de canon? Johan Reyniers' Staat van de Nederlandse Theatertekst biedt alvast inspiratie. De hoofddramaturg van Toneelgroep Amsterdam spoort jonge auteurs aan tot weidsheid en ambitie. 'Vergrijp je aan de werkelijkheid.' 

 

Willem de Wolf

Afgelopen najaar gingen de studenten van het Antwerpse Conservatorium tijdens het eerste Lesfestival aan het werk met niet-traditionele theatermakers. Het resultaat was verbijsterend én hoopgevend voor de aspirant-acteurs, de school en de gastdocenten. Acteur en docent Willem de Wolf legt in deze voorpublicatie van een uitgebreidere versie (die in juni in FORUM+ verschijnt) uit hoe het Lesfestival studenten wapent tegen de veranderde beroepspraktijk van de repertoire- en gezelschapsspeler. 

Michiel Vandevelde

De Duitse regisseur Felix Rothenhäusler bewerkte onlangs het videowerk The Re’Search van beeldend kunstenaar Ryan Trecartin tot een gelijknamige theatervoorstelling. Deze baanbrekende productie van de Münchner Kammerspiele toont een glimp van een mogelijke toekomst van het theater in het post-internettijdperk.

Tom Engels

Wat zijn monumenten? Welke dominante ideeën representeren ze? Wat willen ze tonen en wat proberen ze te verbergen? Choreografe Eszter Salamon vertrekt in MONUMENT 0: Haunted by Wars (1913- 2013) vanuit dans om de blinde vlekken in onze geschiedschrijving te belichten. ‘De manier waarop we het verleden begrijpen, biedt de mogelijkheid om ons een andere toekomst in te beelden.’ 

 

Kris De Visscher

In de Angelsaksische wereld is inclusiedans al jaren een gevestigd begrip. Ook in onze contreien is er aandacht voor dansers met een beperking. Aan de dansopleiding van Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen vormt inclusiedans onder impuls van danseres en choreografe Iris Bouche sinds kort een vast onderdeel van het lessenpakket. Is die keuze vooral ingegeven door sociale motieven, of staat er ook artistiek iets op het spel?

(c) CNN
Sébastien Hendrickx

Hoe kon een man zonder bestuurlijke ervaring, met een onsamenhangend politiek discours en een labiel psychisch gestel de machtigste man ter wereld worden? Velen bogen zich de voorbije maanden over deze vraag. Het antwoord is dan ook meervoudig. Een analyse van de aantrekkingskracht van het personage dat hij al enkele decennia vertolkt, kan een deel van
de verklaring bieden. 

Loterij
Kristof Jonckheere

Kristof Jonckheere, artistiek coördinator van kunstencentrum BUDA (Kortrijk), besloot onlangs om uit de poule van beoordelaars te stappen, die cultuurminister Sven Gatz moet adviseren om afgewogen subsidiebeslissingen te nemen. Hieronder kan u lezen waarom. 

© Elize Van Aken
Erwin Jans

Bruno Mistiaen schreef de voorbije twee decennia meer dan een dozijn theaterteksten waarin onze moraal een pijnlijke spiegel wordt voorgehouden. Toch doet zijn naam maar weinig belletjes rinkelen. Ten onrechte, want zijn door De Nieuwe Toneelbibliotheek uitgegeven teksten zijn een noodzakelijk tegengif voor de lichte kost die ons al te vaak wordt opgelepeld.

(c) Yuri van der Hoeven
NieuwTG

Wat nu? NieuwTG, een groep van Gentse dramastudenten en jonge makers, kampeerde afgelopen week drie dagen lang in NTGent, naar aanleiding van de bestuurscrisis van de stadsschouwburg. Ze debatteerden er over de vraag hoe de werking van een kunstinstelling zoals deze er vandaag zou moeten uitzien. Aan media-aandacht geen gebrek. Het personeel en de bestuursleden van NTGent blonken dan weer uit in afwezigheid. Met deze slotspeech blikte NieuwTG kritisch terug op zijn ervaringen.

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen.

Tekening: Gerard Herman
Chokri Ben Chikha

'Middenin de stad, middenin de wereld’: dat was de wervende slogan die Johan Simons destijds introduceerde bij NTGent. Het blijft een boeiend vraagstuk: hoe kan juist een stadstheater in die wereld een verschil maken? Volgens mij ligt het antwoord in ‘spelen’, in de ruimste zin van het woord. Het gaat erom de speelbaarheid in de stad te vergroten. Dat kan op meerdere manieren.

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen. 

Tekening: Gerard Herman
Karlien Vanhoonacker

‘Huis van spelers’, ‘Midden in de stad, midden in de wereld’, NTG, Nederlands Toneel Gent, het Publiekstheater. De naam en de baseline van het theater in het centrum van Gent zijn de voorbije decennia behoorlijk vaak veranderd. Maar het DNA bleef zo goed als altijd hetzelfde: een klassiek ensemble. Is dat nog wel van deze tijd?

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen.

Tekening: Gerard Herman
Dirk Pauwels

Er staat een groot gebouw in het midden van de stad. Een gebouw bedacht om in te spelen, om in te tonen. Bestaan er voor de mensen veel schonere dingen dan dat? Het zou goed zijn dat de Gentse schouwburg van NTGent weer een vuurtoren wordt, en niet zozeer een broeinest van de meest uiteenlopende kunstenaars en initiatieven. Dit is dan ook een pleidooi vóór schotten.

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen. 

Tekening: Gerard Herman
Benny Claessens

Toen men mij vroeg om na te denken over hoe een stadstheater van de 21e eeuw er voor mij zou uitzien, dacht ik aan wat Johan Simons in de meeste interviews zegt over een stadstheater. Hij beschrijft het stadstheater als een schip met een bemanning, dat vervolgens de wereld rondvaart. Ik denk dat een stadstheater voor mij eerder een haven is. Een stilstand waar een allegaartje aan mensen aanmeert, op adem komt en dan weer vertrekt. En er anders vertrekt dan hoe men er aankwam.

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen. 

Tekening: Gerard Herman
Evelyne Coussens

Als u mij vraagt naar mijn voorstel voor het NTGent van de toekomst, dan zeg ik: geen huis van spelers, geen huis van de kunsten, geen huis midden in de wereld, maar – en het klinkt wat pathetisch, ik weet het – een huis van noodzaak. Zo droom ik meteen ook de andere stadstheaters: als een plek waar enkel dingen gebeuren die op dit moment, in deze tijd, door al wie er binnen en buiten wandelt, noodzakelijk worden bevonden.

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen. 

Tekening: Gerard Herman
Dominique Willaert

Het huidige publiek van NTGent is hoofdzakelijk blank en hoger opgeleid. Het weerspiegelt dus niet de stad, wel de eigen parochiale gemeenschap. Op zich is daar niets verkeerds aan, alleen laten we veel kansen liggen om een nieuw en gedeeld verhaal te creëren. Een stadstheater dat de gelaagde stedelijke realiteit tot onderwerp maakt van artistieke creatie, presentatie en publiekswerking, zal resulteren in zowel nieuw en gedurfd artistiek werk, als in een breder, heterogener publiek. Hoe?

 

Dit artikel maakt deel uit van de reeks 'Quo vadis, NTGent', waarin negen uiteenlopende stemmen hun voorstel voor het Gentse stadstheater delen. 

Tekening: Gerard Herman
Mathieu Charles


NTGent verkeert in woelig water. Ingeperkte subsidies en interne strubbelingen leidden niet alleen tot het vertrek van artistiek leider Johan Simons, maar ook tot een wezenlijke identiteitscrisis. Hoe het schip weer vlot krijgen? Maar vooral: voor welke bestemming dan? Podiumtijdschrift Etcetera en cultuurmagazine rekto:verso vroegen negen uiteenlopende stemmen om het publieke debat aan te zwengelen met een eigen wervend toekomstvoorstel. Elke dag publiceren we de resultaten in duo op onze sites. De rol van het Gentse stadstheater is te belangrijk om ze alleen maar over te laten aan de raad van bestuur... Brainstorm hier rustig mee!

 

Een stadstheater verhoudt zich graag tot de canon, maar hoe breed gaat die? Van het NTGent van de toekomst zou je volgens Mathieu Charles mogen verwachten dat het – als het wil spreken voor en tot de hele stad – een breder spectrum aan verhalen zichtbaar maakt. Tijd voor een inhaalbeweging.

 

Tekening: Gerard Herman
Hildegard De Vuyst

NTGent verkeert in woelig water. Ingeperkte subsidies en interne strubbelingen leidden niet alleen tot het vertrek van artistiek leider Johan Simons, maar ook tot een wezenlijke identiteitscrisis. Hoe het schip weer vlot krijgen? Maar vooral: voor welke bestemming dan? Podiumtijdschrift Etcetera en cultuurmagazine rekto:verso vroegen negen uiteenlopende stemmen om het publieke debat aan te zwengelen met een eigen wervend toekomstvoorstel. Elke dag publiceren we de resultaten in duo op onze sites. De rol van het Gentse stadstheater is te belangrijk om ze alleen maar over te laten aan de raad van bestuur... Brainstorm hier rustig mee!

 

NTGent verkeert in diepe crisis, interne disputen liggen op straat. Dat levert misschien niet altijd het fraaiste beeld op van de sector, maar op z'n minst maakt het ook publieke discussie mogelijk. Dat is volgens De Vuyst alleen maar toe te juichen. Waar moet het nu heen? Waar ze alvast niet in gelooft, is een artiest aan het roer van zo’n groot huis. 

Tekening: Gerard Herman
NieuwTG

NTGent verkeert in woelig water. Ingeperkte subsidies en interne strubbelingen leidden niet alleen tot het vertrek van artistiek leider Johan Simons, maar ook tot een wezenlijke identiteitscrisis. Hoe het schip weer vlot krijgen? Maar vooral: voor welke bestemming dan? Podiumtijdschrift Etcetera en cultuurmagazine rekto:verso vroegen negen uiteenlopende stemmen om het publieke debat aan te zwengelen met een eigen wervend toekomstvoorstel. Vanaf 10 januari publiceren we de resultaten elke dag in duo op elk onze site. De rol van het Gentse stadstheater is te belangrijk om ze alleen maar over te laten aan de raad van bestuur...

 

Beginnen doen we onze reeks met het voorstel van NieuwTG, een groep van Gentse dramastudenten en jonge afgestudeerde theatermakers- en spelers, die van 12 tot 14 januari een Driedaagse organiseert in de schouwburg van NTGent: 'drie dagen die naar alle vrijheid worden ingevuld door NieuwTG met de uitnodiging aan iedereen om mee te komen luisteren, kijken, filosoferen en eten'. Bekijk hier de gelayoute versie van hun plan. 

Charlotte De Somviele & Ciska Hoet

In het decembernummer van Etcetera schreef Evelyne Coussens over haar kopzorgen als commissielid bij het beoordelen van sociaal-artistiek werk binnen het nieuwe schottenloze kunstendecreet. Die worsteling concretiseerde ze in een recensie van Tutti Fratelli’s Addio Amore. Haar tekst ontlokte uitvoerige commentaar bij twee leden van de redactie van Etcetera. Lees hieronder de discussie die zich ontspon. 

Kristof van Baarle

From the ‘crisis play’ to the ‘memorial play’ to the ‘Syria play’. Current affairs are doing well in theatre. And yet this is not a matter of course for a medium that likes to invoke its slowness with regard to the flow of information that washes over us daily. But perhaps today, argues Kristof Van Baarle, we have a greater need for stories than for information.

Tom Rummens

The realization that our society is becoming superdiverse is more topical than ever. Even more relevant is the question as to how we want to deal with this fact. The reactions to the attacks in Paris in early January 2015 [PL1] are telling: the Western world wavers between an us-them way of thinking in which repression has the upper hand, and a vision in which the attacks are seen as an extreme, fundamentalist act that has nothing to do with the otherness of large groups in society. That balancing act is laborious, and the sign of an age in transition and of an unsettled world. In the arts too, the hesitant handling of our superdiverse reality is striking. In youth theatre there is in this regard a great opportunity. The presence of a young audience that finds superdiversity almost a matter of course compels youth theatres to be dynamic.

 

Annelies Van Assche

In her research, theatre scholar Annelies Van Assche investigates the working and living conditions of contemporary dance artists in Brussels and Berlin and how these affect the working processes, modes of working and eventually the artistic work itself. Her comprehensive research project ties dance studies to sociology by combining quantitative and qualitative research with the analysis of contemporary dance. Following the release of the first results included in a report, Annelies interviewed contemporary dance artist David Hernandez, whose Sketches on Scarlatti will premiere in Belgium in January at STUK.

Bauke Lievens

“Sweet is the lore which Nature brings;

Our meddling intellect

Mis-shapes the beauteous forms of things; -

We murder to dissect.”

 

William Wordsworth 

Bauke Lievens

“Sweet is the lore which Nature brings;

Our meddling intellect

Mis-shapes the beauteous form of things:—

We murder to dissect.”

 

William Wordsworth

Sara Jansen

In May 2016, Japanese writer and director Toshiki Okada presented his latest production, Time’s Journey Through a Room, at the Kunstenfestivaldesarts in Brussels. It immerses the audience in an altered experience of time. In Okada’s theatre, past, present and future are interlaced. He experiments with heterochronic time in order to question what it means to live in the ‘now’.

Ciska Hoet

Naar een duurzame, humane en holistische visie op de vluchtelingenproblematiek binnen de kunsten. 

De vluchtelingencrisis is al jaren een populair thema op onze podia. Toch opereert de vluchteling-kunstenaar zelf nog altijd in de marge. Andere impulsen en bevraging van eigen canon blijven zo achterwege. Hoe kan de kunstensector die noodzakelijke nieuwe stemmen een duurzame plek bieden?

Amir Farjoun

The non-Broadway performing arts scene in New York is characterized by a painful lack of funding that almost makes the situation in Europe seem luxurious. In the work of the New York based Larissa Velez-Jackson and her group “Yackez”, this economic condition becomes an aesthetic that prompts a reconsideration of some contemporary assumptions regarding the relations of artistic production, presentation, consumption and critique – as well as their residual material. 

Frederik Le Roy

De Zwitser Milo Rau maakt ophef met een heel aparte vorm van ‘onderzoekstheater’. Daarbij deinst hij er niet voor terug historische gebeurtenissen zo letterlijk mogelijk na te spelen, of op radicale manieren te spelen met feitelijkheid, realiteit en representatie. We nemen hier drie strategieën onder de loep die Rau en zijn acteurs inzetten om samen met de kijker een toegang tot de werkelijkheid te forceren.

Pascal Gielen

Theatermaker Willy Thomas, eerder werkzaam bij de KVS, werd onlangs artistiek directeur van ’t Arsenaal in Mechelen. Met het vernieuwde ARSENAAL/LAZARUS heeft hij ambitieuze plannen voor de stad. Daarvoor roept hij de hulp in van de politiek en, belangrijker nog, de bewoners. ‘Dit project zal alleen bestaan dankzij de Mechelaars.’

Pascal Gielen

KVS-directeur Michael De Cock over kunst als maatschappelijk bindmiddel

De samenleving vormgeven en haar toekomst verbeelden: Michael De Cock (43)  steekt zijn ambities als kersvers artistiek leider van de KVS niet onder stoelen of banken. Maar is dat wel de opdracht van een cultuurhuis? En hoe pak je zoiets aan in een complexe stad als Brussel én in een sector die steeds meer in onderlinge competitie dreigt te verzanden? ‘Brussel is de toekomst van de Europese kunsten.’

Eva Decaesstecker, Filip Tielens & Mats Van Herreweghe

Minister Sven Gatz berooft de kunstensector van zuurstof en slagkracht. 

De recente subsidieronde van cultuurminister Sven Gatz (Open VLD) liet een heleboel organisaties in de kou staan. Een positieve beoordeling bleek geen garantie op structurele overheidssteun. Enkele tientallen organisaties met een goed rapport werden zonder pardon op droog zaad gezet. Maar ook organisaties die er volgens de minister stevig op vooruitgaan, hebben weinig reden tot juichen. Vrijwel niemand kreeg het bedrag dat geadviseerd werd door de beoordelingscommissies. Veel spelers die al op hun tandvlees zaten, krijgen het nu nog moeilijker om hun toekomstplannen waar te maken. 

Zeven organisaties verheffen hun stem: Platform-K, rekto:verso, Tristero, Hiros, Ensemble Leporello, Toneelhuis en Voetvolk. 

Demos

Vorige week maakte Vlaams Minister van Cultuur Sven Gatz bekend welke kunstenorganisaties in de periode 2017-2021 werkingssubsidies zullen ontvangen van de Vlaamse overheid. Bij de groep van ‘grote’ verliezers steekt er volgens ons één met kop en schouders bovenuit: kunstenaars met een beperking en kunstenaars met een psychische kwetsbaarheid. Van de drie kunstenorganisaties die zich specifiek richten op kunstenaars met een beperking, verliezen maar liefst twee hun subsidies: Tartaar uit Lennik binnen theater en Platform K uit Gent binnen dans. Enkel Wit.h in Kortrijk hield stand. De enige organisatie in Vlaanderen die werkt met kunstenaars met een psychische kwetsbaarheid verdwijnt: Pas-sage - beter gekend als Kunsthuis Yellow Art - uit Geel binnen de beeldende kunst. De gevolgen van deze beslissing zijn zorgwekkend en dermate vergaand dat wij ons afvragen: heeft de minister dit over het hoofd gezien? 

Een persbericht van Demos, kenniscentrum dat inzet op het vernieuwen en verdiepen van de participatie van kansengroepen aan cultuur, jeugd en sport. 

Evelyne Coussens

‘We zijn al begonnen aan onze “Tournee Méditerranée”’, knipoogt Jean-Louis Colinet aan het eind van het gesprek naar Jan Goossens. Dat klopt: beide scheidende theaterdirecteurs ruilen binnenkort het wat koude en sombere Brussel – en we spreken nog vóór de aanslagen – voor een levendige havenstad aan de Middellandse Zee. Colinet, twaalf jaar aan het hoofd van het Théâtre National, engageert zich voor het Napoli Teatro Festival. Een van zijn gesprekspartners voor de editie van 2017 is … Jan Goossens, in zijn nieuwe gedaante als artistiek directeur van het Festival de Marseille.

Joachim Ben Yakoub & Fida Hammami

The censorship and strict regulation of the public sphere during autocratic times in Tunisia took their toll on artistic freedoms as they anesthetized most of cultural life. The revolutionary movement however marked the beginning of the 21st century in a hopeful way. Five years later, the Nomadic Art Center, Moussem, invited five young Tunisian directors to show their work on the stages of BOZAR and the  “Maison des Cultures” in Brussels.   The festival explored how artists look back on this period and tackled the question how artists can contribute to the construction of a new social conscience on the ruins of an autocratic regime.

Julien Bruneau

We are constantly busy interpreting. Throughout the day, throughout our lives, we incessantly try to make sense of what happens to us. We read our surroundings to know whether it is safe to cross the street. We read other people to decipher whether they are inimical or ready to support. We read our bodily sensations to make sure we don't eat too much or get a cold. We read our own history to contemplate whether we have made the right choice in life. We read the newspaper to build an opinion about politics. We read the clouds to have fun imagining figures and stories. Depending on our profession, we might read proton flux, grant applications, water pipes, stock market cash flow, trends, trees...

Dries Douibi in samenwerking met Charlotte De Somviele

Met de eerste indienronde voor de projectsubsidies in september 2015 werd het nieuwe Kunstendecreet operationeel. Dat decreet, dat nog onder Joke Schauvliege werd goedgekeurd, is onmiskenbaar het resultaat van veel goede intenties. Een nieuw evaluatiesysteem moest de peer review-beoordeling kwalitatief verbeteren, de werkdruk voor de commissieleden en administratie (die respectievelijk instaan voor de artistieke en zakelijke beoordelingen) verlagen en meer afgestemd zijn op een kunstenlandschap in transitie.

Maar houden die goede intenties ook stand in de praktijk? De voorbije maanden kwamen een aantal structurele pijnpunten en ongewenste neveneffecten van het nieuwe decreet aan het licht, die de commissieleden beduusd achterlieten. Een serieuze verzwaring van het evaluatieapparaat, als resultaat van een doorgeslagen objectivering van de adviesprocedure, en een gefragmenteerde, ongelijke en vaak ontransparante machtsverhouding tussen de betrokken spelers lijken de voornaamste boosdoeners. Kersvers commissielid Dries Douibi neemt het Kunstendecreet en het nieuwe beoordelingssysteem kritisch onder de loep en maakt een eerste evaluatie. 

Rosas
Elvira Crois, Thomas Crombez, Sofie de Smet, Sébastien Hendrickx, Christel Stalpaert, Kristof Van Baarle, Pieter Vermeulen

Tijdens het voorbije Theaterfestival organiseerde Het Firmament op 10 september 2015 #DocumentingPerformingArts: een reflectiemoment rond documentatie en documentering. De centrale vraag was hoe de overdracht en de studie van vluchtige kunstpraktijken kan worden bevorderd. Aan thematafels werden uiteenlopende voorbeelden en methodieken besproken. De focus lag hierbij op het delen van ervaringen en kennis.

Documenta en Etcetera hadden een boeiend rondetafelgesprek aan “tafel 4” over het belang van het theatertijdschrift in het documenteren van de podiumkunsten. In deze meerspraak geven wij u graag – bij wijze van co-creatieve inleiding op dit Documenta-nummer –inzage in onze gedachtegang van die dag. 

Jo Roets & Mieke Versyp (Laika)

Voor ons komende nummer, vroegen we aan een aantal mensen om de implicaties van een woord uit de sfeer van de ecologie voor de podiumkunsten uit te denken. Naar aanleiding van de COP21 in Parijs posten we er al drie online. Nummer 3: 'Risk assessment' door Jo Roets & Mieke Versyp (Laika).

Barbara Van Dyck

Voor ons komende nummer, vroegen we aan een aantal mensen om de implicaties van een woord uit de sfeer van de ecologie voor de podiumkunsten uit te denken. Naar aanleiding van de COP21 in Parijs posten we er al drie online. Nummer 2: 'Symbiose' door Barbara Van Dyck.

Robrecht Vanderbeeken

Naar aanleiding van Robrecht Vanderbeekens nieuwe boek Buy Buy Art. Over de vermarkting van kunst en cultuur (uitgeverij EPO) publiceren we nog een keer zijn bijdrage aan Etcetera's onderzoek naar het vocabularium waarmee de (podium)kunsten vandaag worden gewikt en gewogen. Deze bijdrage werd gedrukt in Etcetera nummer 141.

Nikol Wellens

Voor ons komende nummer, vroegen we aan een aantal mensen om de implicaties van een woord uit de sfeer van de ecologie voor de podiumkunsten uit te denken. Naar aanleiding van de COP21 in Parijs posten we er al drie online. Nummer 1: 'Ecosysteem' door Nikol Wellens.

Daniel Blanga-Gubbay

Last summer Daniel Blanga-Gubbay/Aleppo organised a School of Exception during the Santarcangelo Festival (IT). His reflections on the notion of exception in the arts gain a strange actuality.

Bauke Lievens

This is a letter. Or rather, the first in a series of letters to be published through the next two years. Together they will attempt to address what I see as an urgent need of the contemporary circus landscape in which we work: that is, the need to redefine what we do. To talk about how we do it. To search for answers to the question of why we do it. And, last but not least, to develop complex and diverse tools that help us to do it.

Black Bullets
Joachim Ben Yakoub & Fabian Barba

For our 142nd issue of Etcetera we asked researcher Joachim Ben Yakoub and choreographer Fabian Barba to 'decolonize' prominent terminology of the performing arts discourse in Flanders.

Peeter Aernouts

What state is the Athenian performing arts scene in after more than five years of debt crisis? How do artists and organizations deal with the precarious work conditions? in April 2015, Peeter Aernouts travelled the Greek capital for three weeks. He collected this handful of observations, snippets of conversations and images.

Mickey Mouse in Venetië
Kristof van Baarle & Charlotte De Somviele

Onze leefwereld heeft steeds meer weg van een museum. Intieme zaken worden van ons gescheiden en vervolgens uitgestald als koopwaar: onze slaapkamer wordt eigendom van Airbnb, onze glimlach van Facebook, en ook de steden waarin we wonen volgen niet langer de norm van leefbaarheid, maar van citymarketing. Door zichzelf te ‘musealiseren’ kan het theater zowel een kritiek formuleren op die vervreemdende conditie als de ervaring van verlies ombuigen tot iets positief, menen Kristof van Baarle en Charlotte De Somviele. Drie keer bleven ze aan dezelfde theatrale museumbeelden haperen, drie keer werden ze erdoor in beweging gebracht.

Marianne Van Kerkhoven
Erwin Jans

Zopas verscheen een online anthologie van het werk van Marianne Van Kerkhoven op sarma.be. Het is de eerste stap in een archief- en onderzoeksproject van Sarma en Kaaitheater dat Van Kerkhovens nalatenschap ontsluit. Dramaturg Erwin Jans waagt een bescheiden poging tot synthese.

Peeter Aernouts

Hoe staat de Atheense podiumkunstscene ervoor na ruim vijf jaar schuldencrisis? Hoe gaan kunstenaars en organisaties om met de precaire werkomstandigheden? In april trok Peeter Aernouts voor een drietal weken naar de Griekse hoofdstad. Hij monteerde een aantal observaties, gespreksfragmenten en beelden. 

De Kleine Redactie

Het Theaterfestival viert in 2015 zijn 25ste verjaardag. Voor deze editie vroeg het festival onze nieuwe redactie van jonge honden om de State of the Youth op te maken. Deze brachten ze op de opening van Het Theaterfestival in het Kaaitheater op 3 september 2015. De volledige speech kan u hier lezen.

Reizen Jihad
Evelyne Coussens

In maart van dit jaar ging Reizen Jihad in première, een productie van het Antwerpse SINCOLLECTIEF rond de thematiek van de vertrekkende Syriëstrijders en het bredere fenomeen van politieke en/of religieuze radicalisering. Geen uitzonderlijk gebeuren, gewoon een van de tientallen professionele producties die elk theaterseizoen boven de doopvont worden gehouden – toch? Niet. De enorme media-belangstelling vooraf, de extatische première, de gematigder persreceptie én de reacties op de recensies vertellen iets anders. Met Reizen Jihad is er meer aan de hand. De omvang en heftigheid van de aandacht voor Reizen Jihad leggen een maatschappelijk ongemak bloot, maar evengoed een clash tussen twee manieren van kijken naar kunst. Waarbij en passant nogal wat spijkers op verkeerde koppen worden geslagen.

Antithesis
Geert Opsomer en de redactie

De perceptie leeft dat jonge makers moeilijker dan vroeger doorstromen naar het grote podium. Minder transparant dan percepties zoals deze, zijn echter de vragen waarin dit debat wortelt. Ontbreekt het de jongste generatie makers aan ‘grote’ boodschappen? Wordt hen vanuit de opleidingen onvoldoende metier aangeleerd om een beeldtaal te ontwikkelen die gepast is voor een groot plateau? Gaat het niet zozeer om artistieke kwesties, maar om de logheid van de schouwburg als instituut waarin de kunstenaar die vandaag zijn praktijk ontwikkelt (met flexibiliteit als codewoord) zich niet meer thuis voelt? Of wordt de doorstroming aan banden gelegd door een ‘oververzadigd’ veld dat wegens financiële krapte geen risico’s meer durft nemen (lees: jonge makers kansen wil geven op de grote scène)?

 

Real, So Real
Charlotte De Somviele

At the request of 0090, the international art platform for strengthening cooperation between Turkish and European artists, choreographer Marc Vanrunxt presented a workshop in Istanbul. His oeuvre, which spans more than thirty years, formed the basis for a meeting with the local dance scene. Charlotte De Somviele travelled along and, against the background of a city in political transition, searched for links between Vanrunxt’s art of choreographyand the desire of young artists to professionalise.

Nienke Scholts
Sébastien Hendrickx

In September 2014, Platform-Scenography (P-S) organized the two-day ‘exposium’ Thinking-Scenography | Shifting layers of (Dis)believe, in Utrecht and Rotterdam.

Platform-Scenography is both an analogue and a digital platform that aims to increase the visibility of scenography (in the broadest sense of the word) and the profession of the scenographer. P-S generates and facilitates various activities that stimulate the exchange and reflection on scenographic practices and spatial design, and is open to any initiative related to this field. Currently P-S’s artistic leaders are Sigrid Merx and Anne-Karin ten Bosch, with an editorial staff comprising Liesbeth Groot Nibbelink, Trudi Maan, Henny Dörr and Nienke Scholts. This year P-S is responsible for the Dutch national contribution to PQ 2015 In Between Realities – a quadrennial world exhibition of Performance Design and Space in Prague. 

What Nature Says
Mia Vaerman

Midden februari ging What Nature Says in première op het Burning Ice Festival in het Brusselse Kaaitheater. Vijf performers bootsen kettingzagen, sirenes, water en vogels na met enkel mond, lijf en micro. Zoals de Foley artists, maar dan zonder objecten, technologische snufjes of sound effects. Een gesprek met de artiest die van joelen een kunst maakte. 

Het vertrek van de mier
Tom Rummens

Het besef dat onze samenleving superdivers wordt is actueler dan ooit. Nog actueler is de vraag hoe we daarmee willen omgaan. De reacties op de aanslagen van begin januari in Parijs zijn tekenend: de Westerse wereld twijfelt tussen een wij-zijdenken waarin repressie de bovenhand voert of een visie waarbij men de aanslagen als een extreem fundamentalistische daad ziet die niets te maken heeft met het anders-zijn van grote groepen in de samenleving. Het is een moeizame houding, dat balanceren, en een teken van een tijd in transitie en een wereld op losse schroeven. Ook in de kunsten valt de aarzelende omgang met onze superdiverse werkelijkheid op. In het jeugdtheater ligt wat dat betreft een grote kans. De aanwezigheid van een jong publiek dat superdiversiteit haast vanzelfsprekend vindt, verplicht de jeugdtheaters om dynamisch te zijn. 

Sitting with the Body
Sébastien Hendrickx

Heel wat kunstenaars kiezen er de laatste tijd voor om hun artistieke praktijken rechtstreeks te delen met een publiek. Maar wat houdt zo’n praktijk eigenlijk in? Hoe kan een publiek er zich toe verhouden? En vanwaar komt deze tendens? 

Paul Corthouts

Cultuurminister Sven Gatz lanceert een 'burgerkabinet', waarin een panel van 150 burgers actief betrokken wordt bij het cultuurbeleid. Paul Corthouts van oKo (overleg kunstenorganisaties) reageert scherp.

Jan Steen
Visual Poetics

As a drama tutor at KASK, Jan Steen has developed a specific training course for actors, of which présence, charisma and aura are key components. Jan Steen also discusses the concept of exceptional stage presence in his doctoral research, which recently led to a striking performance of Sarah Kane’s Psychosis 4:48, as well as to the publication of the book Being in Playing.

Anouk Nuyens
Anouk Nuyens

"Alleen de complexiteit van de werkelijkheid inzichtelijk maken of tonen is niet genoeg. Ik wil dat er ook iets transformeert in de werkelijkheid. Dat er iets teweeggebracht wordt. Dat er bij wijze van spreken naar aanleiding van de voorstelling Kamervragen worden gesteld."

David Zambrano
Lene Van Langenhove

A beguiling performer and dance guru, David Zambrano is highly prized by the international dance community, yet outside it he is a complete unknown. Who is this Venezuelan dancer, choreographer and tutor who has had an immeasurable influence on the development of contemporary dance, and who tirelessly continues to inspire new generations of dancers?

batard festival
Pamina de Coulon, Dries Douibi, Tom Engels and Michiel Vandevelde

Etcetera wants to give particular attention to young artitsts. So does Bâtard, the festival held every year in December in Brussels. For the he 2014 edition - held under the slogan “Stretching the moment” - the organizers of the festival compiled a reader of texts. As a lot of the themes connect to Etcetera's interest, we like to share the reader here.

There is no why here
Evelyne Coussens

400.000€: het is de productiekost voor één grote muziektheaterproductie, evenveel als de jaarsubsidie van één middelgroot theatergezelschap. Moet dat echt zo veel kosten? Ja, tenminste, als de Vlaamse muziektheatersector niet wil nivelleren tot een veld vol kleinschalige producties én het zijn reputatie als artistieke durfal in Europa wenst te behouden.

Johan Heldenbergh in Ensor van Cie Cecilia
Bauke Lievens

Het voorbije Vlaamse theaterseizoen bracht twee samenwerkingen voort tussen de wereld van het circus en die van het theater: Ensor van Circus Ronaldo en Compagnie Cecilia, en cirQ Batavaria van cirQ vzw en Circus Bavaria. Beide producties voeren op het eerste zicht een romantiserende afbeelding van het circus ten tonele. In dat plaatje lijken de betrokken circusartiesten getypecast in hun rol van onbezoedelde dragers van een authentieke volledigheid die wij zijn verloren, respectievelijk in ‘de stress van alledag’ (cirQ) en ‘de obsessie met betekenis van het theater’ (Compagnie Cecilia). 

Ula Sickle - Kinshasa Electric
Charlotte De Somviele

It is becoming increasingly easy to cross borders, both geographically and culturally. In the big cities various cultures, traditions and fantasies are contaminating each other with the resulting clash continuously creating new hypes, trends and self-images. This hybrid and flexible approach to identity in urban culture has inspired choreographers such as Ula Sickle, Trajal Harrell, Cecilia Bengolea and François Chaignaud.

 

 

Frie Leysen
Thomas Bellinck

Vorig seizoen raakte bekend dat Frie Leysen, hoewel ze door de Wiener Festwochen was aangeworven voor drie edities, na afloop van de eerste editie haar functie zou neerleggen. Na haar vertrek schreef ze een open brief waarin ze de visie en de structuur van grote, gevestigde festivals als de Wiener Festwochen in vraag stelt. Thomas Bellinck, die op uitnodiging van Frie Leysen zijn Domo de Eŭropa Historio en Ekzilo in Wenen presenteerde, zocht haar op voor een lang gesprek.

 

Atlas
Tiago Rodrigues

The recent budget cuts that the Flemish culture sector is facing have been sold as an inevitable consequence of the financial crisis. However, the actual political climate is a far more decisive factor. Something similar happened in Portugal, and look how unpaid has become the new black for artists there. 

next day
Pieter T'Jonck

Op vraag van CAMPO regisseerde Philippe Quesne Next Day,gespeeld door dertien Gentse kinderen van acht tot elf jaar oud. Oppervlakkig gezien biedt dit werk een romantisch beeld van de kindertijd. De inzet is echter hoger: het gaat om een andere representatie van hoe kinderen zijn en denken, en finaal ook om een andere vorm van theater.

Thomas Oberender

Opening Speech for the National Dutch Theatre Festival by Thomas Oberender on September 4th.

Ann Olaerts

Ann Olaerts hield op 4 september een toespraak over 'de staat van het land' op Het Theaterfestival in deSingel in Antwerpen. 

Freek Vielen

Theatermaker Freek Vielen sprak zijn State of the Youth uit op 4 september tijdens de opening van Het Theaterfestival in deSingel in Antwerpen. 

Evelyne Coussens

Statement van recensente Evelyne Coussens tijdens de presentatie van de Etcetera-special tijdens Het Theaterfestival in het Kaaitheater op 6 september 2013

Johan Reyniers

Toespraak van hoofdredacteur Johan Reyniers bij de presentatie van de Etcetera-special tijdens Het Theaterfestival in het Kaaitheater op 6 september 2013.

Wouter Deprez
Marc Holthof

Marc Holthof zag dit voorjaar twee verschillende komieken (Wouter Deprez en Wim Helsen) in twee zeer verschillende voorstellingen (Hier is wat ik denk en Spijtig spijtig spijtig), op twee diverse plekken (Brugge en Merksem). En twee keer de vraag: waar gaat het hier eigenlijk over? Over meer dan u denkt, wanneer u breed lachend de zaal verlaat.

Ivo Dimchev
Pieter T’Jonck

Ivo Dimchev is bron van controverse. Is zijn werk een illustratie van de leegte van hedendaagse kunst die alleen nog maar naar zichzelf verwijst en niets wezenlijks meer te vertellen heeft? Of staat er toch iets op het spel? Pieter T’Jonck vindt van wel. 

Franz Marijnen: de jonge jaren
Luk Van den Dries

Hoe zag het theaterlandschap in Vlaanderen eruit toen de jonge Franz Marijnen midden jaren zestig zijn eerste stappen als regisseur zette? Welke invloed heeft de Poolse regisseur en theaterpedagoog Jerzy Grotowski op hem uitgeoefend? Waarom trok Marijnen begin jaren zeventig naar Amerika? Wat was Camera Obscura? Luk Van den Dries levert het antwoord in een stuk over de mythisch geworden jonge jaren van één de meest spraakmakende regisseurs van de voorbije vijftig jaar.