© Nathalie Gybels & Gorges Ocloo

Gorges Ocloo

Leestijd 2 — 5 minuten

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (5)

Geen hysterie, maar een vrouw die rustig ‘neen’ zegt

Klassieke teksten leveren rijk materiaal op voor theatermakers. Vreemd genoeg lijkt het er soms op dat hedendaagse regisseurs de vrouwelijke hoofdpersonages alleen maar kunnen neerzetten als hysterica’s. Toch zijn er veel interessantere interpretaties mogelijk.

Telkens als ik een uitvoering zie van Medea en Antigone, krijg ik het beeld van de hysterische vrouw voorgeschoteld. Alsof deze protagonistes alleen maar handelen vanuit de emoties waardoor ze overspoeld worden. Als ik zulke stukken zie, krijg ik de indruk dat we ons collectief niet kunnen inbeelden dat deze vrouwen misschien wel zeer rationeel en beslist achter hun keuzes staan. Nochtans hebben Euripides en Sophocles nergens in de kantlijn geschreven dat ze zich verliezen in hun sentimenten.

Voor mij is Medea een vrouw die weloverwogen ‘neen’ zegt tegen haar man, die over haar heen walst. Hij begrijpt enkel de taal van het bloed, dus vermoordt zij wat ze samen gemaakt hebben. Idem dito voor Antigone. Zij is een vrouw die niet langer wil meegaan in het verhaal dat haar oom Kreon schrijft. Ze heeft genoeg van het testosteron en de wraakzucht, en dus zegt ook zij ‘neen’. Dat kun je perfect op een podium neerzetten door die dames rust te laten uitstralen in plaats van ze te laten smeken of schreeuwen.

De hysterische interpretatie van die vrouwen botst trouwens met het beeld van mannelijke klassieke personages dat ik doorgaans te zien krijg op het podium. Neem nu Hamlet. Hoewel hij de emotionaliteit zelve is, wordt hij vrijwel altijd uitgebeeld als een perfect rationele man. Hij ziet een spook dat hem influistert dat zijn vader vermoord werd door zijn oom. Vervolgens wil hij wraak nemen en loopt hij voortdurend te lamenteren. Hysterie ten top. Maar blijkbaar komt de doorsneeregisseur of -dramaturg niet op het idee dat Hamlet een verwend jongetje is dat beter wat op zijn tanden zou bijten en werk zou moeten gaan zoeken.

De trouwheid aan die interpretaties verbaast me. Klassieke teksten worden te vaak als heilig beschouwd. Iedereen is het er intussen over eens dat Wachten op Godot niet meer opgevoerd moet worden met een bolhoed en een boom, maar de psychologie van die personages wordt wel telkens op dezelfde manier gelezen.Terwijl we bijvoorbeeld in het geval van Sophocles niet eens weten hoe hij de uitvoering van Antigone zelf voor ogen had. De fantasie stopt als het niet mogelijk is om verschillende dingen te zien in één tekst. Theater is bij uitstek een wereld waarin we geen rekening hoeven te houden met normen en conventies. Laten we Medea en Antigone dus ook eens neerzetten als vrouwen die hun grenzen aangeven wanneer zij het willen. Standvastig en beheerst, zoals de ‘I prefer not to’ van Bartleby in het gelijknamige kortverhaal van Herman Melville. #dontkillme

special
Leestijd 2 — 5 minuten

Gorges Ocloo

Gorges Ocloo studeerde af als regisseur in de Dramatische Kunsten aan het RITCS. Hij bereidt verschillende producties voor. Onder meer Moby Dick bij LOD, De bacchanten bij Theater Antigone en Anansi (werktitel) bij DE MAAN staan in de steigers. Als speler is hij momenteel te zien in Europa in de herfst van Malpertuis.

special